Yazarlar
Yayınlar
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Din eğitiminde dini bilgiyi etkileyen faktörler
Fatma Cesur
Bu çalışmada, din eğitiminde dinî bilgiyi etkileyen sosyal faktörler sosyal temeller bağlamında ele alınmıştır. Bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde bilgi kavramının tanımı yapılarak, bilgi kavramı ile ilgili temel açıklamalar yapılmıştır. İkinci bölümde, din toplum ilişkisi karşılıklı olarak ele alınmış ve birbirlerine etkileri ortaya konulmuştur. Üçüncü bölümde ise din eğitiminin ve dinî bilginin sosyal temelleri Kur'an'ı Kerîm, Sünnet, Gelenek, Kültür, Küreselleşme ve Modernite başlıkları altında işlenmiştir. Çalışmanın sonunda din eğitiminde kullanılan dinî bilginin amacına uygun bir şekilde anlaşılması için hayatla ilişkilendirilmesi, sorunlara çözüm üretecek şekilde güncellenmesi ve batıl inançları fark edip eleyecek seviyede dini okuryazarlık becerisine sahip olunmasının önemi ortaya konulmuştur.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Din kültürü ve ahlak bilgisi dersinde edebi ürün kullanımına ilişkin öğretmen ve öğrenci görüşleri
Emine Kartın
Din ve edebiyat alanları arasında geçmişe dayanan köklü bir ilişki vardır. Edebiyat, edebi ürünler açısından gelişimini ve bazen de oluşumunu dinlere borçluyken dinler de edebiyatın ifade gücünden ve halk arasındaki kabul edilebilirliğinden faydalanmışlardır. Günümüzde bu etkileşim yoğun olmasa da halen devam etmektedir. Özellikle sözlü ve yazılı olan edebi ürünler bir ders materyali olarak gerek diğer öğretim alanlarında gerekse din ve ahlak öğretiminde kullanılmaktadır. Dilin etkili ve güzel bir şekilde kullanıldığı, toplumun kültürel değerlerinin rahatlıkla yansıtılabildiği ve insanların duygularına hitap ederek, gelişmelerine katkı sağlayabilen edebi ürünler, özellikle Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi gibi kültür aktarımını sağlamayı amaçlayan derslerde başvurulması gereken kaynaklardan biridir. İlgili literatür tarandığında DKAB dersinde edebi ürün kullanım durumuna ilişkin çalışmalarda birtakım eksiklikler ve sınırlılıklar belirlenmiştir. Araştırmanın amacı, DKAB dersinde edebi ürün kullanım durumunu öğretmen ve öğrenci görüşleri bağlamında ortaya koymaktır. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması tercih edilerek gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Diyarbakır ilinde bulunan dört eğitim bölgesinden ortaokullarda ve imam-hatip ortaokullarında görev yapan 50 öğretmen ve ilgili okullarda öğrenim gören 88 öğrenci oluşturmaktadır. Veriler, araştırma için hazırlanmış yarı yapılandırılmış görüşme formları aracılığıyla elde edilmiş ve içerik analizi tekniği kullanılarak çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda; katılımcıların DKAB dersinde edebi ürün kullanımının faydalı olduğu görüşünde hemfikir oldukları, ders kitaplarında edebi ürünlere daha çok yer verilmesi gerektiğini düşündükleri, DKAB dersinde en çok hikâye türünün kullanıldığı, edebi ürünlerde sade ve anlaşılır bir dil kullanılması, edebi ürünlerin öğrencinin bilişsel gelişim alanına çeşitli katkıları olduğu ortaya çıkmıştır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2021İmam hatip ortaokul öğrencilerinin peygamberimizin hayatı dersi öğretim programında yer alan peygamberin örnekliği öğrenme alanına yönelik görüşleri: Bayburt örneği
Betül Erbay
Çocuk, genç, yaşlı her kesimden insanı olumsuz örneklerden korumanın en etkili yollarından biri de karşılarına model alabilecekleri güzel örnekler sunmaktır. Yeryüzünde erdem sahibi nice insan vardır. Fakat şüphe yok ki âlemlere rahmet olarak gönderilen Hz. Muhammet en güzel ahlakın sahibidir. Hz. Muhammet, yeryüzünde örnek alınabilecek en değerli insandır. İslam ile müşerref olmamış fakat hakikati söylemekten çekinmeyen birçok kişi ise, dinin O'na yüklemiş olduğu değerlerden uzak olmalarına rağmen Hz. Muhammet'i sadece kişiliği ile değerlendirip eşi benzeri olmayan bir şahsiyet olduğuna vurgu yapmışlardır. Hz. Muhammed, güzel ahlakı, ibadet hayatı, insanlara karşı nezaketi ile örnek bir insandır. O, Yol göstericiliği ile mürşid, bütün zorluklara göğüs germesi, pes etmeyen yapısı ile bir mücahid, yaptığı savaşlarda stratejik kararlar verip uygulayan askeri bir deha, bulunduğu çağın karanlığından insanları aydınlığa kavuşturan yenilikçi bir lider, insanlara yol gösterici, ufuk açan, talim ve terbiye edici bir öğretmen. Merhamet ve şefkat timsali örnek bir eş, evlatlarını koruyup kollayan bir baba, vefalı bir evlat, sadık bir dosttur. Bu çalışmanın amacı "Peygamberimizin Hayatı" dersi öğretim programının amaçları arasında yer alan Peygamberin örnekliği öğrenme alanının, öğrencilerin kişisel ve sosyal hayatlarına sağladığı katkının verimliliğini öğrencilerin zihinlerinde ki Peygamber düşüncesinden hareketle tespit etmeye çalışmaktır. Bu kapsamda Bayburt ili merkezinde yer alan İmam hatip ortaokulu 5. 6. 7. Ve 8. Sınıf öğrencilerine nitel araştırma metodu çerçevesinde yarı yapılandırılmış görüşme (mülakat) tekniği uygulanmış ve bunun neticesinde elde edilen veriler üzerinden betimleme analizi yapılmış ve tespitlerde bulunulmuştur.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2021Ergenlik dönemi din eğitiminde itaat ve özgürlük dengesi
Rabia Kartal
Din eğitimi ilk eğitim kurumu olan ailede başlamaktadır. Çocukluk döneminde kayıt, taklit ve özdeşim yoluyla gerçekleşen din eğitimi ergenlik dönemine gelindiğinde bir takım farklılıklar gözlenmektedir. Ergenlik dönemi hızlı fizyolojik gelişimlerin getirdiği psikolojik değişimlerle birlikte gençlerin din eğitiminde farklı ihtiyaçlar doğurmaktadır. Çocukluk döneminde ebeveynlerine kayıtsız itaat eden birey ergenlik döneminde baş kaldırmaya, sorgulamaya ve eleştirmeye başlayarak entelektüel bir çaba içerisine girebilmektedir. Ebeveynlerde çocuklarının otoritesinden kurtulmaya çalışma ve bağımsız davranma istemini kabullenmekte zorlanabilmektedir. Bu nedenle din eğitim verirken itaat ve özgürlük arasındaki dengeyi sağlamakta zorlanabilmektedirler. Çalışmamızın amacı ebeveynlerin ergen çocuklarının din eğitimlerinde itaat ve özgürlük dengesini sağlamalarına yardımcı olmaktır. Etkili ve verimli bir din eğitimi için bu dengenin gözetilmesi önem arz etmektedir. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden kaynak tarama kullanılmıştır. Konuyla ve temel kavramlarla ilgili literatür taraması yapılarak veriler ortaya konulmuştur. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde itaat ve özgürlük dengesinde ortaya çıkan temel kavramlara yer verilmiştir. İkinci bölümde itaat ve özgürlük dengesi bağlamında ergenlik dönemi özellikleri incelenmiştir. Üçüncü bölümde ergenlik dönemi ailede din eğitiminde itaat ve özgürlük dengesi araştırılmıştır. Yapılan araştırmanın sonucunda ergenlik döneminde ebeveynlerin din eğitiminde gencin gelişim özellikleri göz önünde bulundurularak itaat özgürlük dengesi sağlanması gerektiği yargısına varılmıştır. Bu çalışmada ergenlik dönemindeki gençler için ebeveynlere ve eğitimcilere din eğitiminde itaat ve özgürlük dengesi kurmada rehberlik edecek bir takım ilkeler öne çıkarılmıştır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2021Kişilik bütünlüğü sağlamada din eğitiminde bütüncül dünya görüşünün rolü
Ayşenur Kandil
İnsanlar yaşamları boyunca kişilik gelişimlerini tamamlamaya çalışırlar. Bireylerin kişilik gelişimlerinin sağlıklı bir şekilde sürdürebilmesi için kendilerini bütünlük içerisinde tanımaları önemlidir. Bu çok yönlü bakış açısını kazanmaları için bütüncül dünya görüşü bireylere yol gösterebilir. Bütüncül dünya görüşü, bireyin çok yönlü varoluşunu gerçekleştirme çabasına denir. İnsan bütüncül dünya görüşü ile kişiliğini oluşturduğunda tüm yönlerini geliştirebilecektir. Bu araştırma ile kişilik gelişimine bütüncül dünya görüşünün katkısı ortaya konmuştur. Bu çalışma kişilik gelişimine bütüncül dünya görüşünün etkisi üzerine yapılmış nitel bir araştırmadır. Araştırma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde kişilik kavramının tanımı yapılarak, kişilik kavramı ile ilgili kelimeler açıklanmıştır. İkinci bölümde, kişilik gelişimine etki eden unsurlardan kalıtım ve bedensel özellikler, aile, öğretmen, okul, çevre, özdeşim kurulan insanlar, özdenetim üzerine açıklamalarda bulunulmuştur. Üçüncü bölümde ise, bütüncül dünya görüşü etrafında şekillenen kişilik boyutları olarak alınan bilgi, insan, duygu, düşünce, davranış, zaman, ahlak, beden, toplumsal, ibadet, estetik ve sosyal rol bütünlüğü üzerine yapılan araştırmalar sunulmuştur.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2020Din eğitiminde din ve vicdan özgürlüğü eğitimi
Fatma Açıkgöz
İnsan; Allah tarafından yaratılış olarak birçok farklı şekilde bezenmiş, kendisine akıl ve cüz-i irade ile birlikte özgür hareket etme ve sorumluluk bilinci de verilmiştir. Bu çalışmada güncel bir konu olarak değerini yitirmeyen din ve vicdan özgürlüğü; birey-devlet ilişkisinden farklı bir bakış açısıyla değerlendirilerek, din eğitiminde din ve vicdan özgürlüğü birey-birey ve birey-toplum açısından ele alınmıştır. Din eğitiminde din ve vicdan özgürlüğü; son yıllarda artan terör, insanların birbirine karşı olan tahammülsüzlüğü, şiddet, ötekileştirme ve iletişimsizlik gibi sorunların çözümüne ve dünyanın daha yaşanabilir bir yer olmasına katkı sunabilir. Araştırma 4 bölümden oluşmaktadır: Birinci bölümde, araştırmanın problemi, amacı, yöntemi ve sınırlılıklarına yer verilmiştir. Din ve vicdan özgürlüğü ile ilgili temel kavramlara da birinci bölümde değinilmiştir. İkinci bölümde din eğitiminde din ve vicdan özgürlüğünün arka planı olarak temel haklara ve bu özgürlüğün sınırlarına yer verilmiştir. Üçüncü bölümde din eğitiminde din ve vicdan özgürlüğü eğitimi, bu eğitimin gerekliliği, kapsamı ve önündeki engeller ele alınmıştır. Dördüncü bölümde ise din ve vicdan özgürlüğü eğitiminde mevcut durum olarak; DKAB öğretim programları, seçmeli din dersleri ve konu ile ilgili diğer disiplinlerin programları incelenmiş, ayrıca din eğitiminde din ve vicdan özgürlüğü konusunun DKAB öğretmenlerince değerlendirilmesine yer verilmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2013Kur'an-ı Kerim çerçevesinde Hz Peygamber'in eğitim yöntemleri ve uygulama örnekleri
Çiğdem Can Kaynak
Bu çalışma, Kur?an-ı Kerim çerçevesinde Hz Peygamber?in eğitim-öğretim yöntemlerini ve uygulama örneklerini konu edinmektedir. Çalışmamızın amacı, günümüzde eğitimci pozisyonunda bulunan herkesi, Hz. Peygamber?in, yaşadığı dönemde üstlendiği eğitimcilik misyonu gereği sergilediği tavır ve davranışlardan ve söylediği sözlerden haberdar etmektir. Zira O?nun Kur?an-ı Kerim?den aldığı ilham ile sunduğu eğitim-öğretim faaliyetlerinin ve bu faaliyetlerde uyguladığı metotların, somut örneklerle müstakil bir çalışma ile gündemde tutulmasının günümüz eğitimcilerinin düşünce dünyalarına bir zenginlik katacağı kanaatindeyiz. Bu noktada çalışmamızda kavram analizlerine çok fazla girmeden, Kur?an?ın insanları eğitirken kullandığı eğitim ilke ve metotlarına ayetler ışığında geniş yer verdik. Hz. Muhammed (sav) özelinde konuyu incelediğimizde O?nun her alanda olduğu gibi bu hususta da ümmetine ve insanlığa zengin bir miras bıraktığını bir kez daha gördük. Anahtar Kelimeler: Hz. Muhammed, Din Eğitimi, Kur'an-ı Kerim, Eğitim-Öğretim,Öğretim Yöntemleri.