Yazarlar
- Neşe Şahin(1)
- Reyhan Ocak(1)
Yayınlar
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Sporda cinsiyet algısı: Bir ölçek geliştirme çalışması
Neşe Şahin
Cinsiyet algısı kavramı, toplumdaki kadın ve erkeklerin sosyal olarak belirlenmiş sorumluluklarını ve rollerini ifade etmekte olup Türkiye'de cinsiyet çalışmalarının sıklıkla incelenen konular arasında olduğu görülmektedir. Bununla birlikte günümüzde sporda cinsiyet çalışmalarının önemli bir yere sahip olmasına rağmen ilgili alanyazın incelendiğinde cinsiyete yönelik ölçme araçlarının sayıca az olması ve bireylerin sporda cinsiyet algılarının belirlenmesini sağlayan bir ölçme aracının bulunmaması nedeniyle geçerli ve güvenilir bir ölçeğe ihtiyaç duyulduğu anlaşılmaktadır. Bu doğrultuda araştırmada, bireylerin sporda cinsiyet algı düzeylerinin hangi boyutlarda gerçekleştiğinin ortaya koyulması ve sporda cinsiyet algılarını ölçen geçerli ve güvenilir bir ölçme aracının geliştirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma Bayburt ilinde ikamet eden ve spor ilgi duyup spor gündemini düzenli bir şekilde takip 18 yaş ve üzeri toplam 805 birey (Açımlayıcı Faktör Analizi kapsamında 357, Doğrulayıcı Faktör Analizi kapsamında 448 birey) üzerinde yürütülmüştür. Sporda Cinsiyet Algısı Ölçeği'nin hazırlanması aşamasında alanyazın taraması, uzman görüşü ve pilot çalışma gerçekleştirilmiştir. Bu doğrultuda ölçme araçları olarak araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu" ve "Sporda Cinsiyet Algısı Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada ölçeğin kapsam geçerliliği için uzman görüşlerine başvurulmuş; Yapı geçerliliği için Açımlayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizleri yapılmış; Ölçüt geçerliliği için "Sporda Cinsiyet Algısı Ölçeği" ile "Çelişik Duygulu Cinsiyetçilik Ölçeği" arasındaki ilişkiye bakılmıştır. Ayrıca güvenirlik çalışması için Cronbach Alfa (Cronbach's Alpha) katsayısı incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda beş faktörlü bir yapı (medyaya ilişkin cinsiyet algısı, spor yönetimine ilişkin cinsiyet algısı, spor ortamına ilişkin cinsiyet algısı, spor branşına ilişkin cinsiyet algısı ve sporda eşitliğe ilişkin cinsiyet algısı) ortaya koyulmuş olup beşli Likert tipi bu ölçeğin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu sonucuna varılmıştır. Anahtar kelimeler: Spor, cinsiyet, cinsiyet algısı, sporda cinsiyet algısı, ölçek geliştirme.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2021Kur'ân'da cinsiyet adaleti
Reyhan Ocak
İnsanlık tarihi boyunca dikkat çekici özelliğini kaybetmeyen konulardan birisi 'cinsiyet' meselesi olmuştur. Pek çok şeye muktedir olabilen insanoğlu, yön veremediği ve tercihini yapamadığı bu noktada, zaman zaman arayış veya gelgitlere duçar olmuştur. Özellikle cinsiyetler arası adaletsizliklerin hüküm sürdüğü toplumlarda bu arayışlar artarak isyana dönüşmüştür. İnsanı yaratan ve ona şekil veren Yüce Yaratıcı ise, gönderdiği dinler ile bu tür adaletsizlikleri düzeltmek adına pek çok elçi göndermiştir. Fakat zaman içerisinde kutsal metinleri tahrif olan insanoğlu, bunun da etkisiyle her defasında yeniden bu adaletsiz düzende hem kendi cinsine hem karşı cinse acı çektirmeye devam etmiştir. Kur'an-ı Kerîm'in inişi ile hayat bulan yeni düzen ile gerçek bir cinsiyet adaleti sağlanmıştır. Fakat bu da yıllar içerisinde; bazı gelenek, alışkanlık, yanlış örnekler, anlayışlar ve değişen hayat şartları neticesinde bozulmaya başlamış hem cinsiyet meselesi bulanmış hem kadın-erkek arasında kurulan o 'birbirine sükûnet verme' güzelliği zamanla azalmıştır. Bu sebeple gerek kadın dernekleri gerek farklı cinsiyet yönelimlerini temsil eden derneklerin sayısı artmış, fakat zaman zaman art niyetli kişilerin yönlendirmeleriyle konu amacının dışına çıkarılmıştır. Toplumsal cinsiyet eşitliği adı altında, kadın-erkek eşitliği ana temasında, özellikle gençler 'cinsiyetsizleştirme veya farklı cinse yönelme' durumuyla karşı karşıya bırakılmıştır. Oysa Kur'ân'ın bizi getirmek istediği noktada, ne problem olarak görülen toplumsal cinsiyet meselesine ne de kadın-erkek eşitliği gibi kadına ekstra yük yükleyen açılımlara gerek kalmadığı anlaşılacaktır. Çünkü Kur'ân bize güçlü bir cinsiyet adaleti sunmaktadır.