Yazarlar
Yayınlar
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2024Hayati Vasfi Taşyürek'in şiirlerinin Türkçe dersi öğretim programındaki temalar bağlamında incelenmesi
Emre Demirer
Bu araştırmada şiirleri Türkçe ders kitaplarında kullanılabilecek farklı bir şair arayışından hareketle Hayati Vasfi Taşyürek ve şiirleri çeşitli açılardan incelenmiştir. Hayati Vasfi Taşyürek'in şiirlerinin tematik açıdan incelenmesi araştırmanın konusunu oluşturmaktadır. Amaç, Hayati Vasfi Taşyürek'in şiirlerini Türkçe Dersi Öğretim Programı'nda (MEB, 2019) ve Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı'nda (MEB, 2024) yer alan temalara göre incelemektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışmasına bağlı olan iç içe geçmiş tek durum deseni kullanılmıştır. Çalışma materyali, "Hayati Vasfi Taşyürek'ten Seçme Şiirler" adlı eserdir. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanan "Ders Kitabına Uygunluk ve Değerleri Eşleştirme Formu (DKUDEF)" ile "Şiir Tür ve Tema Eşleştirme Formu (ŞTTEF)"; verilerin analizi sürecinde ise betimsel analiz kullanılmıştır. Ulaşılan sonuçlar Hayati Vasfi Taşyürek'e ait şiirlerin önemli bir kısmının içerik ve seviye bakımından Türkçe ders kitaplarında yer almaya uygun olduğunu; hem 2019 hem de 2024 yıllarında yayımlanan Türkçe Dersi Öğretim Programlarındaki temalar ve değerlerle; aynı zamanda şiir türleriyle uyumlu olduğunu göstermektedir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2023Liselere geçiş sistemi (LGS) sınav sisteminde sorulan din kültürü ve ahlak bilgisi (DKAB) dersi sorularının ve ilişkili olduğu kazanımların yenilenmiş bloom taksonomisinde analizi (2017-2022 yılları örneği)
Rumeysa Zeynep Tel Aksakal
Eğitim faaliyetlerinin çerçevesini oluşturan öğretim programları amaçlardan, amaçlara götüren kazanımlardan ve kazanımların sınanmasından meydana gelmektedir. Bu araştırmanın amacı, Liselere Geçiş Sistemi (LGS)'de sorulan Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi (DKAB) sorularını ve öğretim programındaki ilişkili oldukları kazanımları Yenilenmiş Bloom Taksonomisinde (YBT) analiz etmektir. Veriler analiz edilirken nitel araştırma çeşitlerinden doküman analizi tercih edilmiştir. Bu çalışmanın veri kaynaklarını 2017- 2018, 2018-2019, 2019- 2020, 2020- 2021 ve 2021-2022 eğitim öğretim yılları arasında LGS sınavında sorulan DKAB sorularıyla 2010 yılında yayınlanan DKAB programında yer alan 8. Sınıf kazanımları ve 2018 yılına ait olan yeni öğretim programında yer alan 8. Sınıf kazanımları oluşturmaktadır. Çalışmada 50 adet DKAB sorusu ve ilişkili olduğu 25 kazanım YBT'de analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda; 2017-2022 yılları arasında yapılan LGS sınavlarının DKAB öğretim programında yer alan kazanımlarla örtüştüğü, bazı kazanımlardan her sene soru sorulurken bazı kazanımların sorularda hiç ölçülmediği bazı yıllarda bir kazanımdan iki soru sorulduğu ve bazı yıllarda sorulan soruların iki kazanımı ölçtüğü sonucuna ulaşılmıştır. Sorular YBT'nin bilgi boyutu açısından incelendiğinde genellikle kavramsal bilgiyi (39 soru) ölçtüğü sonucuna ulaşılmıştır. Bilişsel süreç açısından soruların genellikle anlama basamağında (33 soru) olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Kazanımlar bilgi boyutu açısından incelendiğinde genellikle kavramsal bilgi boyutunda (18 kazanım), bilişsel süreç açısından incelendiğinde genellikle anlama basamağında (16 kazanım) olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla soru ve kazanımlar genel olarak değerlendirildiğinde YBT'nin bilgi boyutunda kavramsal bilgi bilişsel süreç basamaklarında incelendiğinde anlama basamağında yığıldığı soru ve kazanımların basamaklara dengeli bir dağılım göstermediği sonucuna ulaşılmıştır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2022Türkçe öğretiminde kullanılan e-öğrenme ortamlarının içerik açısından karşılaştırılması
Hüseyin Bayram
Araştırmada günümüz eğitim sisteminde kullanılmakta olan e-öğrenme ortamlarının Türkçe öğretimine yönelik sahip olduğu içerikleri belirlemek ve bu içerikler açısından farklı ve benzer özelliklerini tespit edip içerik karşılaştırmalarını yapmak amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma teknikleri kullanılmıştır. Nitel araştırma tekniklerinden doküman incelemesi yapılmıştır. Çalışmanın evrenini Türkçe öğretiminde kullanılan e-öğrenme ortamları oluşturmaktadır. Evreni temsil edecek örneklemi ise e-öğrenme platformlarından EBA, Morpa Kampüs ve Okulistik'te yer alan Türkçe dersi içerikleri oluşturmuştur. EBA, Morpa Kampüs ve Okulistik'te yer alan Türkçe dersi içerikleri beceri alanları ve kazanımlar doğrultusunda tablolar hâlinde verilmiştir. Araştırmada nitel veri toplama teknikleri kullanılmıştır. Araştırmanın konusunu içeren EBA, Morpa Kampüs ve Okulistik'te yer alan Türkçe dersi içerikleri, doküman taraması ile oluşturulmuştur, nitel veriler içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Türkçe dersi içerikleri ders sunumu, etkinlik ve ölçme araçları kategorilere ayrılmış, beceri alanları ile ilişkilendirilmiş ve Türkçe Dersi Öğretim Programı'nda (TDÖP) yer alan kazanımlar doğrultusunda sınıflandırılmıştır. Araştırmanın sonucunda e-öğrenme ortamlarından EBA, Morpa Kampüs ve Okulistik'te yer alan Türkçe dersi içerikleri beceri alanları ve Türkçe Dersi Öğretim Programı'nda yer alan kazanımlar doğrultusunda belirlenmiş ve içerik karşılaştırılması yapılmıştır. EBA, Morpa Kampüs ve Okulistik'in dinleme/izleme, konuşma, okuma ve yazma becerilerinin öğretiminde farklı içeriklere sahip olduğu belirlenmiştir.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2021İmam hatip ortaokul öğrencilerinin peygamberimizin hayatı dersi öğretim programında yer alan peygamberin örnekliği öğrenme alanına yönelik görüşleri: Bayburt örneği
Betül Erbay
Çocuk, genç, yaşlı her kesimden insanı olumsuz örneklerden korumanın en etkili yollarından biri de karşılarına model alabilecekleri güzel örnekler sunmaktır. Yeryüzünde erdem sahibi nice insan vardır. Fakat şüphe yok ki âlemlere rahmet olarak gönderilen Hz. Muhammet en güzel ahlakın sahibidir. Hz. Muhammet, yeryüzünde örnek alınabilecek en değerli insandır. İslam ile müşerref olmamış fakat hakikati söylemekten çekinmeyen birçok kişi ise, dinin O'na yüklemiş olduğu değerlerden uzak olmalarına rağmen Hz. Muhammet'i sadece kişiliği ile değerlendirip eşi benzeri olmayan bir şahsiyet olduğuna vurgu yapmışlardır. Hz. Muhammed, güzel ahlakı, ibadet hayatı, insanlara karşı nezaketi ile örnek bir insandır. O, Yol göstericiliği ile mürşid, bütün zorluklara göğüs germesi, pes etmeyen yapısı ile bir mücahid, yaptığı savaşlarda stratejik kararlar verip uygulayan askeri bir deha, bulunduğu çağın karanlığından insanları aydınlığa kavuşturan yenilikçi bir lider, insanlara yol gösterici, ufuk açan, talim ve terbiye edici bir öğretmen. Merhamet ve şefkat timsali örnek bir eş, evlatlarını koruyup kollayan bir baba, vefalı bir evlat, sadık bir dosttur. Bu çalışmanın amacı "Peygamberimizin Hayatı" dersi öğretim programının amaçları arasında yer alan Peygamberin örnekliği öğrenme alanının, öğrencilerin kişisel ve sosyal hayatlarına sağladığı katkının verimliliğini öğrencilerin zihinlerinde ki Peygamber düşüncesinden hareketle tespit etmeye çalışmaktır. Bu kapsamda Bayburt ili merkezinde yer alan İmam hatip ortaokulu 5. 6. 7. Ve 8. Sınıf öğrencilerine nitel araştırma metodu çerçevesinde yarı yapılandırılmış görüşme (mülakat) tekniği uygulanmış ve bunun neticesinde elde edilen veriler üzerinden betimleme analizi yapılmış ve tespitlerde bulunulmuştur.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim20192017 ilköğretim Türkçe öğretim programına ilişkin sınıf öğretmenlerinin görüşleri (Erzurum ili örneği)
Elif Şahin
Bu araştırmanın amacı, sınıf öğretmenlerinin 2017 Türkçe Öğretim Programına yönelik görüşlerini incelemektir. Araştırma tarama (survey) modelinde bir araştırmadır. Araştırmanın çalışma evreni, Erzurum'un Aşkale, İspir, Köprüköy, Oltu ve Yakutiye ilçelerinden oluşmaktadır. Bu ilçelerde kolayda örnekleme yöntemi ile seçilen 46 ilkokulda görev yapan 979 sınıf öğretmenine ulaşılmıştır. Araştırmanın örneklemini ise 2017-2018 eğitim- öğretim yılında çalışmakta olan 979 sınıf öğretmeni arasından ulaşılabilen 271 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak anket yöntemi kullanılmıştır. Verilerin analizinde aritmetik ortalama, yüzde ve frekans analizi kullanılmıştır. Çalışma sonucunda sınıf öğretmenlerinin 2017 Türkçe Öğretim Programına yönelik olumlu görüşlere sahip olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen bulgulara bakıldığında araştırmaya katılan sınıf öğretmenlerinin 2017 Türkçe Öğretim Programı kazanımlarında yapılan değişikliklere ilişkin olumlu görüş bildirdikleri saptanmıştır. Yine Türkçe Öğretim Programı'nın içerik boyutu ile ilgili veriler incelendiğinde yapılan değişikliklerin sınıf öğretmenleri açısından genel olarak olumlu olduğu görülmüştür. Türkçe Öğretim Programı içeriği ile ilgili bazı (İçerikte bilimsel hata bulunması, içeriğin dikkat çekici olması, içeriğin öğrencilerin yaratıcılığını geliştirici nitelikte olması) konularda ise sınıf öğretmenlerinin kararsız oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Öğretim Programı, Türkçe Öğretim Programı, Sınıf Öğretmenleri
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim20182005-2018 yılları arasında değişen ortaokul matematik öğretim programlarının öğretmen görüşleri ve içerik boyutları açısından değerlendirilmesi
Ebubekir Öz
2005 yılı ve sonraki yıllarda güncellenen ortaokul matematik öğretim programlarında, yapılan değişikliklerin konu ve kazanımlar bazında karşılaştırılması, yapılan değişiklere ve ortaokul matematik öğretim programlarına yönelik öğretmen görüşlerinin değerlendirilmesi amacıyla bu çalışma yapılmıştır. Çalışmada ilk olarak 2005 yılı ve sonrasında yapılan öğretim programı güncellemeleri incelenmiş olup, programlar arasındaki farklılıklar ve yenilikler, ardışık programlar karşılaştırılmak suretiyle ortaya konulmuştur. Ayrıca konuyla ilgili olarak öğretmen görüşlerinin değerlendirilebilmesi adına Bayburt ilinde görevli 39 ilköğretim matematik öğretmeni ile anket çalışması ve bu öğretmenlerden isteklilik, gönüllülük ve kolay ulaşılabilirlik kıstaslarına uyan 13 öğretmen ile de yarı yapılandırılmış görüşme (mülakat) yapılarak veriler toplanmıştır. Programlara yönelik olarak özel durum çalışması şeklinde gerçekleştirilen bu araştırmada verilerin analizi aşamasında hem nitel hem de nicel veri analizi yöntemleri kullanılmıştır. Nitel veri analizi yöntemlerinden içerik analizi kullanılırken, anket sonuçları ise frekans değeri ve yüzde değeri kullanılarak nicel yöntemlerle analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda ortaokul matematik öğretim programlarında süregelen değişiklikler tespit edilmiş, konuyla ilgili olarak öğretmen görüşleri değerlendirilmiştir. Buna göre öğretmenlerin büyük bir çoğunluğunun da belirttiği üzere 2005 yılından sonra en kapsamlı değişikliğin 2013 yılında yapıldığı ve konuların sadeleştirildiği anlaşılmaktadır. Öğretmenlerin çoğu yapılan değişikliklerden haberdar olmasına rağmen, yapılan değişikliklerle ilgili yeterli bilgiye sahip olduğunu düşünen öğretmen oranı daha azdır. Elde edilen sonuçlar, literatür kapsamında değerlendirilerek tartışılmış ve yapılan tespitlere yönelik öneriler sunulmuştur. Bu önerilerin çarpıcı olanlarından bir tanesi, öğretim programları güncellenmeden önce öğretmenlerin de görüşlerinin alınması ve yapılan her güncelleme hakkında kesinlikle öğretmenlere hizmet içi eğitim verilmesi şeklindedir. Anahtar Sözcükler: Ortaokul Matematik Öğretim Programı, Güncelleme, Değişiklik, Karşılaştırma, Öğretmen Görüşleri
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2016İlköğretim matematik öğretmenliği lisans programında geometri öğretimi: Uygulama ve öğrenci görüşlerinin incelenmesi
Şeyda Birni
Bu araştırma ilköğretim matematik öğretmenliği öğrencilerinin lisans sürecinde aldıkları geometri dersinin içeriği ve işleniş yöntemine uygun görüşlerini incelemek ve onların gözünden içeriği ve yöntemi değerlendirmek amacı ile yapılmıştır. Geometri dersi, dersin öğretim üyesi tarafından YÖK'ün eğitim fakültelerine önerdiği içerikten farklı bir içerikte tasarlanmış ve uygulanmıştır. Araştırmanın örneklemini 2013-2014 bahar döneminde Bayburt Üniversitesinde ilköğretim matematik öğretmenliği programında kayıtlı olan ve geometri dersini alan on iki öğrenci oluşturmuştur. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden olgu bilim kullanılmıştır. Veriler öğrenciler ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler, araştırmacının dönem boyunca derslere katılması ile tutmuş olduğu gözlem notları, verilen proje ödevleri, vize ve final sınavları ve dönem başında ve sonunda yapılan isimli ve isimsiz görüş formları ile toplanmıştır. Görüşmelerden elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiş ve bu verilerin geçerlilik ve güvenirliliğine bakmak için diğer veriler kullanılmıştır. Bulgularda öğrencilerin kullanılan eğitim yöntemine alışkın olmamalarından dolayı zorlanmalarına rağmen bu yöntemi sevdikleri, bu yöntem ve içerikle düşünmeye ve sorgulamaya başladıklarını, bu zamana kadar ezber yöntemi ile oluşturdukları geometri bilgilerini sorgulayarak yeniden inşa etmeye başladıkları ve en önemlisi geometrik düşünme becerilerinde gelişim meydana geldiği ortaya çıkmıştır. Elde edilen bulgular ışığında bu çalışma ile eğitim fakültelerinde lisans sürecinde alınan geometri dersinin içerik ve işleniş yönetimi ile ilgili tartışma başlatıldığı vurgulanmış, bu tartışmayı devam ettirmek için yeni çalışmaları yapılıp sonuçlarının karşılaştırılması önerilerinde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Lisans Geometri Dersi, İçeriği, Öğretim Yaklaşımı