Yazarlar
Yayınlar
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2021İlkokul öğrencilerine yönelik çocuk kitaplarının incelenmesi
Murat Vahdettin Karaköse
Bu araştırmada 6-10 yaş düzeyi çocuk kitaplarının çocuk edebiyatı nitelikleri açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman inceleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada araştırmacı tarafından uzman görüşleri doğrultusunda "Çocuk kitapları iç yapı ve dış yapı özellikleri formu" ile "Çocuk kitapları resim-metin ilişki formu" hazırlanmıştır. Çocuk kitapları için toplanan veriler frekans ve yüzde tabloları şeklinde sunulmuştur. Veri analizi yapılırken betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda; kitapların bir kısmının çocuk edebiyatı iç yapı ve dış yapı özelliklerini yeterli düzeyde taşımadığı tespit edilmiştir. İncelenen kitapların bazılarının kitap kapağı, kâğıt kalitesi, yazı puntosu, satır uzunlukları, karakterlerin fiziksel, kişilik ve ruhsal özelliklerinin açıklayıcı olması bakımından yetersiz olduğu, farklı ya da millî kültür değerlerine yer vermediği, çoğu kitabın yazım ve imlâ kurallarına dikkat etmediği, kullanımı yaygın yabancı kelimelere kitap içerisinde yer verildiği görülmüştür. Resim ve metin ilişkisi bakımından incelendiğinde çocuk kitaplarındaki resim metin oranının kısmen uygun olduğu, resimlerin zaman ve mekân ilişkisinin düşük olduğu, çoğu kitapta resimlerin aynı sayfadaki metinle ilişkisinin olmadığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Çocuk kitapları, iç yapı, dış yapı, resim-metin ilişkisi
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2019Serpil Ural'ın çocuk kitaplarının değerler eğitimi açısından incelenmesi
Gözde Tursun
Bu çalışmanın amacı, ülkemizde de hızla önem kazanmaya başlayan çocuk edebiyatının önemli yazarlarından biri olan Serpil Ural'ın çocuk kitaplarını, değerler eğitimi ve bu değerlerin eserlerinde işleniş biçimi açısından incelemektir. Çalışmada, nitel araştırma yöntemi bağlamında doküman incelemesi ve içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Bu alanda yazarın 21 çocuk kitabı incelenmiştir. Araştırmada öncelikle 2018 Türkçe Dersi Öğretim Programı'ndaki (1-8. Sınıf) kök değerler (adalet, dostluk, dürüstlük, öz denetim, sabır, saygı, sevgi, sorumluluk, vatanseverlik, yardımseverlik) ve bu kök değerlere bağlı olarak kazandırılması istenen alt değerler baz alınarak 31 değerin yer aldığı bir liste oluşturulmuştur. 21 çocuk kitabı okunarak olay örgüsü, kahramanlar, dil ve anlatım, kitabın önemi adlı başlıklarda incelemeler yapılmış ve kitabın içeriği listede yer alan değerler bakımından analiz edilmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda elde edilen veriler not edilmiş ve tablolaştırılmıştır. Her değer için ayrı bir başlık açılarak ilgili değer tanımlanmış değerlerin kitaplarda işleniş şekli kitaplardan alıntılarla örneklendirilmiş ve değerlerle ilgili sonuçlara ulaşılmıştır. Araştırma sonucunda, Serpil Ural'ın çocuk kitaplarının temel eğitim düzeyinde okutulabilecek nitelikte olduğu, bireysel ve toplumsal değerlerin aktarımında faydalı bir eğitim materyali olarak kullanılabileceği sonucuna varılmıştır. Eserlerde en çok işlenen değerin " barış" değeri olduğu, en az işlenen değerler ise "merak/araştırma", "bilimi ve bilgiyi sevmek", "mektuplaşmak", "çalışkanlık", "sözünde durmak" değerleri olmuştur. Kitaplarda kullanılan dilin yalın, sade, anlaşılır, olması eserlerin hem okunmasını kolaylaştırmış hem de ana dilimizin çocuklara en güzel şekilde aktarımı konusunda örnek oluşturmuştur. Çocuklara tarih bilinci/millî şuur ve vatan sevgisi örnek kişilikler üzerinden verilerek rol model sunulmuştur. Yazar, savaş sahnelerini bile büyük bir ustalıkla şiddetten arındırarak aktarmıştır. Çocuklara kötü örnek olacak kötü bir söz ve argo kelimeleri kullanmamaya özen göstermiştir. Eserlerinde kötü olan karakterler mutlaka cezalandırılmış ve yerilmiştir. Bu yönleriyle yazarın eserlerinin pedagojik olarak özellikle çocukların temel eğitiminde değerler eğitiminin aktarımında önemli öğretim materyali olarak kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2019Ulviye Alpay'ın çocuk kitaplarında yer alan eğitsel iletiler
Yasemin Rabia Gürbüz
Bu araştırmanın amacı, modern Türk edebiyatının önemli yazarlarından biri olan Ulviye Alpay'ın çocuk kitaplarını eğitsel iletiler ve bunların aktarılış biçimleri bakımından incelemektir. Araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi tekniği kullanılmıştır. Verilerin analizinde ise içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Bu kapsamda araştırmanın örneklemini oluşturan Ulviye Alpay'ın 13 çocuk kitabı incelenmiştir. Çocuk kitaplarındaki hikâyelerin eğitsel iletileri belirlenmiş ve iletilerin sınıflandırılması yapılmıştır. İletiler, Küçük (2005: 69) esas alınarak sunuluş biçimlerine göre "Doğrudan Aktarılan Eğitsel İletiler'' ve "Dolaylı Yoldan Aktarılan Eğitsel İletiler'' olmak üzere iki kategoride; amaçlarına ve içeriklerine göre ise "Kişisel Gelişimi Destekleyen Eğitsel İletiler'', "Toplumsal Gelişimi Destekleyen Eğitsel İletiler'', "Ahlaki Gelişimi Destekleyen Eğitsel İletiler'', "Ulusal Düşüncenin Gelişimini Destekleyen Eğitsel İletiler'' ve "Evrensel Düşüncenin Gelişimini Destekleyen Eğitsel İletiler'' olmak üzere beş kategoride sınıflandırılmıştır. Toplam 149 eğitsel iletiye ulaşılmıştır. Bu iletiler çocukların hayal âlemini genişletmesi, toplum ile bağ kurması, ahlaki, ulusal ve evrensel yönlerden kendini geliştirmesi açısından önem taşımaktadır. Bulgu ve yorumlardan elde edilen sonuçlara göre çocuklara, öğretmenlere, ailelere ve bu alanda araştırma yapacak araştırmacılara bazı önerilerde bulunulmuştur.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2019Hidayet Karakuş'un hikâyelerinin çocuk edebiyatının temel unsurları bakımından incelenmesi
Elif Düzenli
Bu araştırmada Hidayet Karakuş'un çocuk kitaplarında yer alan hikâyelerin çocuk edebiyatının temel unsurları bakımından incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi ve betimsel analiz yöntemleri kullanılmıştır. Kuramsal kitaplardan elde edilen bilgiler ışığında Hidayet Karakuş'un çocuk kitapları incelenmiş ve çocuk edebiyatının temel unsurları açısından incelenmiştir. Araştırmanın kapsamı Hidayet Karakuş'un çocuk kitaplarında yer alan hikâyelerin incelenmesinden oluşmaktadır. Örneklem Hidayet Karakuş'un çocuk kitaplarından seçilmiştir. 13 çocuk kitabı içinde yer alan 70 hikâye incelenmiştir. Bu araştırmada öncelikle çocuk yazını hakkında bilgi edinmek amacıyla çocuk edebiyatı alanında yayımlanmış kitaplar incelenmiştir. Örneklem içinde yer alan Hidayet Karakuş'un çocuk kitaplarında yer alan hikâyelerin inceleneceği özellikler belirlenip not edilmiştir. Hidayet Karakuş'un hikâyeleri; yaş grubu, resimleyen, basım yeri, basım yılı, yayınevi, sayfa sayısı, boyut, kâğıt, resim, özet, konu, izlek, ileti, kahramanlar, mekân, dil ve anlatım olmak üzere on altı başlık açısından incelenmiştir. Çocuk edebiyatının temel unsurları bakımından incelenen eserlerden elde edilen bilgiler sınıflandırılmıştır. Hidayet Karakuş'un çocuk kitaplarında yer alan hikâyelerin dış yapı özellikleri bakımından çocuk yazınına uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
- Yüksek Lisans TeziAçık Erişim2019Doğa sevgisi değerinin halk bilimi ürünleriyle kazandırılmasının öğrencilerin çevresel tutumlarına etkisi
Ahmet Baş
Bu araştırmanın amacı doğa sevgisi değerinin halk bilimi ürünleriyle kazandırılmasının öğrencilerin çevresel tutumlarına etkisini ve öğrencilerin sürece ilişkin görüşlerinin incelenmesidir. Araştırmada nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı karma araştırma yöntemlerinden gömülü desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, Rize İli Fındıklı İlçesi'nde MEB'e bağlı iki ilkokulda öğrenim gören 20 (DG=10, KG=10) dördüncü sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada, veri toplama aracı olarak "Çevresel Tutum Ölçeği" ve yapılan uygulamalarla ilgili olarak öğrencilerin görüşlerini belirlemek amacıyla "yarı yapılandırılmış görüşme formu" kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, ölçekten elde edilen verilerin analizinde Shapiro-Wilk Testi, t-testi, Mann Whitney U testi ve yarı yapılandırılmış görüşme formundan elde edilen verilerin analizinde ise betimsel analiz kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda elde edilen bulgulara göre, öğrencilerin deney ve kontrol gruplarının ön test puanları arasında anlamlı bir farklılık olmadığı, son test puanları arasında ise anlamlı bir farklık olduğu ve öğrencilerin halk bilimi ürünleriyle ders işlemeyi daha yararlı buldukları tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda, doğa sevgisi değerinin halk bilimi ürünleriyle kazandırılmasının öğrencilerin davranış, duygu ve düşünce alt boyutlarında olumlu bir etkiye sahip olduğu ancak eylemde bulunmaya isteklilik boyutunda anlamlı bir değişiklik oluşturmadığı ve öğrencilerin halk bilimi ürünleriyle öğretim sürecine ilişkin görüşlerinin olumlu olduğu tespit edilmiştir.