Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2026The Mediating Role of Artificial Intelligence Use in the Relationship Between Digital Literacy and Artificial Intelligence Learning Intentions in Mathematics Teachers
Kaplan, Abdullah; Kurdal, Cem
Purpose: The increasing integration of artificial intelligence (AI) technologies into educational environments has emphasized the need to evaluate teachers’ digital literacy and their intentions to engage with these tools. This study aims to explore the mediating role of mathematics teachers’ perceptions of AI usage in the relationship between their digital literacy and intentions to learn AI. Method: A correlational survey design was adopted with a sample of 476 mathematics teachers from various regions of Türkiye. Data were collected online using validated measurement tools for digital literacy, perceived AI use, and AI learning intention. Statistical analyses were performed using SPSS and Hayes' PROCESS macro, including descriptive statistics and correlation analysis. The default mediating effect model was tested using regression-based mediating effect analysis with bootstrap confidence intervals for indirect effects. Findings: The results indicated a significant and positive relationship between digital literacy and AI learning intentions. Furthermore, perceptions of AI use were found to partially mediate this relationship. These findings suggest that teachers with higher digital literacy are more likely to develop stronger intentions to learn AI, both directly and through enhanced perceptions of AI usage. Highlights: The study underscores the pivotal role of digital literacy in shaping mathematics teachers’ intentions to learn about AI. Findings reveal that teachers with higher digital competencies are more inclined to pursue AI learning opportunities, both directly and through their perceptions of AI usage. The partial mediating effect of AI usage perception highlights the importance of fostering not only technical skills but also positive attitudes toward AI integration. These results emphasize the need for professional development programs that simultaneously enhance digital competencies and equip teachers with the knowledge and confidence to integrate AI tools effectively. The outcomes provide valuable evidence to guide educational policymakers and practitioners in designing targeted training initiatives aimed at promoting AI readiness in teaching.
AtıfOpenAlex3
İncele - MakaleAçık Erişim2026Matematiksel Üst Düzey Düşünme Ölçeği: Türkçeye Uyarlama, Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Kaplan, Abdullah; Kurdal, Cem
Matematik eğitimi, öğrencilerin yalnızca işlem becerilerini değil; eleştirel, yaratıcı, problem çözme ve üstbilişsel düşünme becerilerini de geliştirmeyi hedefler. Bu bağlamda, matematiksel üst düzey düşünme becerilerinin geçerli ve güvenilir biçimde ölçülmesi hem öğretimin değerlendirilmesi hem de bilişsel gelişimin izlenmesi açısından önemlidir. Bu araştırma, Zhou vd. (2024) tarafından geliştirilen Matematiksel Üst Düzey Düşünme Ölçeği’nin Türk kültürüne uyarlanmasını ve geçerli, güvenilir bir ölçme aracı elde etmeyi amaçlamaktadır. Orijinal ölçekte matematiksel eleştirel düşünme, yaratıcı düşünme, problem çözme ve üstbilişsel beceriler olmak üzere dört temel boyut ve dokuz alt boyut yer almaktadır. Geri çeviri yöntemiyle Türkçeye uyarlanan ölçek, uzman görüşleri doğrultusunda düzenlenmiş ve 417 lise öğrencisine uygulanmıştır. Ölçeğin yapı geçerliği doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ve ikinci düzey DFA ile incelenmiş; cinsiyete göre ölçüm değişmezliği analizi yapılarak biçimsel, metrik, skalar ve hata değişmezliği düzeylerinde modelin değişmezliği doğrulanmıştır. Güvenirlik analizleri sonucunda boyutlar arası korelasyonlar incelenmiş ve ölçeğin iç tutarlılığı sağlanmıştır. Bulgular, ölçeğin Türk kültüründe geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermektedir.
- MakaleYalnız künye2020Scopus SJRQ2Reading comprehension, Mathematics self-efficacy perception, and Mathematics attitude as correlates of students’ non-routine Mathematics problem-solving skills in Turkey
Öztürk, Mesut; Akkan, Yaşar; Kaplan, Abdullah
Literature that investigates the factors affecting problem-solving evaluates the cognitive and affective components, such as reading comprehension, metacognition, Mathematics anxiety, Mathematics attitude and Mathematics self-efficacy. Recently, studies have shown that Mathematics attitude and Mathematics self-efficacy as affective factors, and reading comprehension as a cognitive factor could play a crucial role in the problem-solving of middle school students. This study investigated the influence of reading comprehension skill, Mathematics self-efficacy perception and Mathematics attitude on non-routine Mathematics problem-solving skills. It is hypothesized that non-routine problem-solving skills are related to reading comprehension skills, Mathematics self-efficacy perception and Mathematics attitudes. To achieve this aim, a reading comprehension skill test, a Mathematics self-efficacy perception scale, a Mathematics attitude scale and a non-routine problem-solving skill test were applied. The instruments were completed by 362 middle school students. A correlation analysis was used to determine the relationship of variables on non-routine problem-solving skills, and the predictive effects of the predictor variables on non-routine Mathematics problem-solving skills were examined by hierarchical regression analysis. The analysis also showed that for middle-school students’ non-routine Mathematics problem-solving skills, all related factors–reading comprehension, Mathematics self-efficacy perception and Mathematics attitude were significant. Reading comprehension skills and Mathematics self-efficacy perception significantly predicted problem-solving skills, and both predictors explained a total of 22% of the total variance.
AtıfScopus55WoS30OpenAlex116
İncele - MakaleYalnız künye2019Cognitive Structures and Arguments of Elementary School Student Teachers’ during Process of Basic Mathematics Proofs
Öztürk, Mesut; Akkan, Yaşar; Kaplan, Abdullah
This case study aims to examine the elementary school student teachers’ process of making basic mathematical proofs in terms of their cognition and arguments which they use. In this study, 89 voluntary first graders in an elementary teacher department are divided into three groups according to their basic mathematics midterm scores: (1) high, (2) medium and (3) low achievement. Two students one of which male and the other one is female are randomly selected from each group (6 in total). Data is collected through activity card and thinking aloud protocol. On the activity card, two propositions are given to the students about the topic of sets and they are asked to prove these propositions by thinking aloud. For the analysis of the data, descriptive analysis method, which is based on the analysis of the collected qualitative data in accordance with certain previously formed categories, is used. In order to examine the cognitive processes of the primary school teaching students in the process of making proof, this study uses the cognitive stages of formal expression with the concrete development, symbolization and actions in the development of the mental world of mathematics, developed by Tall (2004) and explained in detail by Tall and Mejia-Ramos (2010). In order to examine the arguments with which students justify their evidences, Toulmin’s (1958) stages of argument production in evidence making are applied. The results of this study indicate that the students use the cognitive structures of embodiment, symbolization and formal expression together with assertion, presentation, verification, and refutation of limitations.
AtıfOpenAlex4TR Dizin4İncele - MakaleAçık Erişim2019Scopus SJRQ3Cognitive analysis of constructing algebraic proof processes: A mixed method research *
Öztürk, Mesut; Kaplan, Abdullah
This study aimed in order to investigate cognitive aspects of the processes of constructing algebraic proofs of pre-service and service secondary math teachers. We used explanatory sequential design from mixed research methods in the study. Secondary math teachers working in the province east of Turkey and pre-service secondary math teacher in this province participated to the study. Quantitative data of the study were collected through a “Proving Diagnostic Test” and qualitative data were gathered from the participants through a think aloud protocol. We used two different activity cards that each of them included one algebraic proof question in the think aloud protocol. Quantitative data were analyzed using descriptive and inferential statistics. Content analysis was applied to qualitative data. The study show that the cognitive skills performed by pre-service and service secondary math teachers emerge five categories: read the proposition of the proof, evaluating the correctness, determining strategies, carry out plans and heuristic shortcuts thinking strategy. Eight categories were identified in the theme (context of) of meta-cognitive skills. These categories are: facilitating the operations, questioning, awareness, planning, strategy determination, controlling, correlating, and analogical reasoning.
AtıfScopus9WoS3OpenAlex18TR Dizin2İncele - MakaleAçık Erişim2018The Metacognitive Skills Performed by 6th-8th Grade Gifted Students during the Problem-Solving Process: Gümüşhane Sample
Öztürk, Mesut; Akkan, Yaşar; Kaplan, Abdullah
The fact that the gifted students perform their problem-solving activities by using their metacognitive skills will reinforce their ability to correlate among the mathematical concepts as well as developing their understanding and learning mathematics in depth. For this reason, the purpose of this study is to determine and compare the metacognitive skills performed by 6th-8th grade gifted students at the time of their problem-solving process. The case study, one of the qualitative research models, has been used in this study. The data in this study conducted with nine gifted secondary school students were collected by using a think- aloud protocol (interview forms) along with the observation forms. A thematic analysis was performed by making use of the studies in the literature. It was ascertained as the result of the study that the gifted students at different learning levels has exhibited metacognitive skills in all of the problem-solving steps and that the number of the metacognitive skills performed during the problem- solving processes generally increased as the learning levels of the students developed. Moreover, it was also determined that the students, in all of the problem-solving steps, generally felt confident, reviewed their targets and self-evaluated/self-checked at every step of this process.
AtıfOpenAlex11TR Dizin7İncele - MakaleYalnız künye2017Matematik Öğretmenlerine Yönelik İspat Yapma Teşhis Testi ve Teste Yönelik Dereceli Puanlama Anahtarı Geliştirilmesi
Öztürk, Mesut; Kaplan, Abdullah
Matematiksel ispata yönelik yapılan çalışmalarda ispat sürecini inceleyen araştırmalar son yıllarda önem kazanmıştır. Ancak ispat yapma becerisini ortaya koyabilecek nicel veri toplama araçlarının eksikliği araştırmacıları küçük örneklemlerle nitel çalışma yapmaya sürüklemektedir. İspat yapma becerisini ölçecek nicel veri toplama araçlarının geliştirilmesi ispat sürecini inceleyen çalışmaların daha büyük örneklemlere ulaşarak daha genellenebilir sonuçlara ulaşılmasına olanak sağlayacaktır. Bu çalışma matematik öğretmenleri için ispat yapma becerisi teşhis testi ve teste yönelik dereceli puanlama anahtarı geliştirmek amacıyla yapılmıştır. 80 ortaöğretim matematik öğretmeniyle yürütülen bu çalışma da üçü geometri, üçü cebir alanında olmak üzere altı sorudan oluşan ispat yapma teşhis testi ve bu teste yönelik altı düzeyden oluşan dereceli puanlama anahtarı geliştirilmiştir. İspat teşhis testinin geliştirilmesinde sırasıyla kapsam geçerliğine ve yapı geçerliğine bakılmıştır. Ardından madde analizleri yapılmış ve güvenirlik değerleri incelenmiştir. Yapılan dört aşamalı analiz sonucunda ispat yapma becerisi teşhis testinin geçerli, üst ve alt grubu ayırt edici, orta güçlük düzeyinde ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu saptanmıştır. İspat yapma teşhis testine yönelik dereceli puanlama anahtarının hazırlanması da; ölçüt belirlenmesi, düzeylerin saptanması, düzeylerin açıklanması ve uygunluğunun değerlendirilmesi olmak üzere dört aşamada yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda altı düzeyli dereceli puanlama anahtarının ispat yapma becerisi teşhis testini değerlendirmek için uygun olduğu belirlenmiştir
AtıfTR Dizin3İncele - MakaleYalnız künye2016Scopus SJRQ3Hafif Düzeyde Zihinsel Yetersizliği Olan Öğrencilerin Sanal Manipulatifler Yardımıyla Toplama İşlemi Öğrenimi: Bir Çoklu Durum Çalışması
Öztürk, Mesut; Büyüksevindik, Baki; Akkan, Yaşar; Kaplan, Abdullah
Zihinsel yetersizliği olan öğrencilerin eğitimine teknolojinin entegrasyonunun önemli olduğu sıklıkla vurgulamaktadır. Yapılan araştırmalar sanal manipulatif kullanımının zihinsel yetersizliği olan öğrencilerin matematik öğrenmesinde olumlu etkiler oluşturduğunu göstermektedir. Bu çalışma zihinsel yetersizliği bulunan öğrencilerin sanal manipulatifler yardımıyla toplama işlemi öğrenme sürecini incelemek amacıyla yapılmıştır. Nitel araştırma desenlerinden çoklu durum çalışması yöntemi kullanılarak yürütülen çalışmaya 14 ve 17 yaşlarındaki hafif düzeyde zihinsel engelli iki öğrenci katılmıştır. Beş ders saati süresince yürütülen çalışmada görüşme, gözlem ve dokümanlar yoluyla veri toplanmıştır. Verilerin analizinde içerik analizi yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda toplama işleminin öğrenimi, sanal manipulatifler ve bilgisayar kullanımına yönelik görüşler ve bireysel farklılıklar olmak üzere üç kategori oluşmuştur
AtıfTR Dizin3İncele - MakaleYalnız künye2016Addition Procedure With Drama Method: Reflections From Primary School First Class Students
Öztürk, Mesut; Akkan, Yaşar; Oktay, Emre; Kaplan, Abdullah
In this study, drama method has been used in teaching some concepts about the addition operations in mathematics lessons in primary school first grades; and the data obtained during this teaching process has been presented in detail. The case study method, which is one of the qualitative research designs, has been used in the study. 27 primary school students studying in the city of Şanlıurfa participated in the study. The students were selected according to the criterion sampling method. The data of the study have been collected via semi-structured interviews and observation methods. In the analysis of the study, the descriptive and content analysis methods have been made use of. As a conclusion, it was observed that the students were eager to participate in all the drama activities; however, the students who were only in viewer position had some problems such as getting bored and some discipline problems. Especially at the beginning of the drama activities, the students were enthusiastic, had a desire to play with the materials. In addition, some undisciplined behaviors based on the excitement were observed as well. However, the materials used in the activities draw the attention of the students, motivated them, made them express their feelings more comfortably, and made them eager to participate in the study. As the number of the drama activities grow bigger, most of the students made use not only of the rhythmic counting strategy during addition operations in mathematics, but also performed them by using different strategies that are in agreement with the bringing together property of the addition operations in mathematics lessons.
AtıfTR Dizin5İncele - MakaleYalnız künye2016Ortaokul Öğrencilerinin Matematiğe Yönelik Öz-yeterlik Algılarının Belirlenmesi: Kaygı ve Tutum Faktörleri
Doruk, Muhammet; Öztürk, Mesut; Kaplan, Abdullah
Bu çalışma ortaokul öğrencilerinin matematik öz-yeterlik algılarını tahmineden değişkenleri belirlemek amacıyla yapılmıştır. Nicel araştırmadesenlerinden ilişkisel araştırma modelinin kullanıldığı çalışmaya, bir devletortaokulunda öğrenim gören 246 öğrenci katılmıştır. Çalışmada veritoplama aracı olarak Matematik Kaygı Ölçeği, Matematik Öz-yeterlik AlgısıÖlçeği, Matematiğe Yönelik Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen verilerebetimsel ve kestirimsel istatistikler uygulanmıştır. Çalışmanın sonucundaöğrencilerin matematik kaygılarının düşük, matematiğe yönelik tutum ilematematiğe karşı öz-yeterlik algılarının yüksek düzeyde olduğubelirlenmiştir. Öğrencilerin matematik kaygısı, matematiğe yönelik tutum vematematiğe karşı öz-yeterlik algıları arasında istatistiksel olarak anlamlıilişkilerin olduğu tespit edilmiştir. Bu ilişkilerin matematik kaygısı ilematematiğe yönelik tutum ve öz-yeterlik algısı arasında negatif yönlü,matematiğe yönelik tutum ile matematiğe karşı öz-yeterlik algısı arasındapozitif yönlü olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca öğrencilerin matematiğe karşıöz-yeterlik algılarındaki değişimin büyük bir kısmının (%47) öğrencilerinmatematik kaygıları ve matematiğe yönelik tutumları ile açıklanabileceğibelirlenmiştir.
AtıfTR Dizin20İncele - MakaleAçık Erişim2016Scopus SJRQ3Additional operation learning process to the mild intellectual disabilities students by means of virtual manipulatives: A multiple case study
Öztürk, Mesut; Akkan, Yaşar; Büyüksevindik, Baki; Kaplan, Abdullah
It is frequently emphasized that technology integration to the education of the students have intellectual disabilities has great importance. The researches performed show that using virtual manipulatives consist positive effects on learning mathematics on the students have intellectual disabilities. This study was done to investigate the addition operation learning process of the students have intellectual disabilities. Two students have mild intellectual disabilities and are 14 and 17 years old participated to this research conducted by means of multiple case study is one of the qualitative research designs. In this study was realized during five schedules data were collected through interviews, observations and documents. Content analysis were used for data analysis. At the end of the analysis, three categories of findings on "Learning of the addition operation", "Opinions on the use of computer and virtual manipulatives" and "Individual differences", were structured.
AtıfScopus2WoS3OpenAlex5İncele - MakaleYalnız künye2015Birleştirilmiş sınıflı bir okulda drama yöntemiyle kesir öğretiminden yansımalar: bayburt örneği
Öztürk, Mesut; Yılmaz, Gül Kalelı; Akkan, Yaşar; Kaplan, Abdullah
Bu çalışmada; birleştirilmiş sınıflı bir okulda kesir konusunun öğretiminde drama yöntemi kullanılmış ve bu öğretim sürecinde öğrencilerden elde edilen veriler ayrıntılı bir şekilde sunulmuştur. Çalışmada nitel araştırma desenlerinden durum çalışması yöntemi kullanılmıştır. Çalışma Bayburt ilinde birleştirilmiş sınıflı bir okulda öğrenim gören 29 öğrenci ve bir öğretmen ile yürütülmüştür. Çalışma sürecinde araştırmacılar tarafından hazırlanan iki drama bir araştırmacı tarafından öğrenme ortamında uygulanmıştır. Çalışmanın verileri drama sürecinde yapılandırılmamış görüşme ve gözlem; drama sonunda da yarıyapılandırılmış görüşmeler aracılığı ile toplanmıştır. Ayrıca öğrencilerden dokümanlar yoluyla veri toplanarak görüşme ve gözlem verileriyle ilişkilendirilmiştir. Toplanan veriler betimleme, sınıflandırma ve ilişkilendirme olmak üzere üç aşamada analiz edilmiştir. Çalışmanın sonucunda öğrencilerin dramalara katılmada istekli oldukları ve dramalara katıldıklarında mutlu oldukları belirlenmiştir. Drama yöntemiyle kesir kavramını öğrenen öğrencilerin günlük yaşamlarına yakın materyaller ile matematik öğrenmesi, onların derse ilgilerini çekmektedir ve matematiğin herkes için yaşamın tamamında gerekli olduğuna inanmalarını sağlamaktadır. Ayrıca çalışmaya katılan öğrencilerin bir bütünü parçalara ayırmayı, bir çokluğu parçalara ayırmaktan daha kolay yaptıkları tespit edilmiştir.
AtıfTR Dizin2İncele - MakaleAçık Erişim2015Relieving of misconceptions of derivative concept with derive
Kaplan, Abdullah; Ozturk, Mesut; Ocal, Mehmet Fatih
The purpose of this study is to determine students' learning levels in derivative subjects and their misconceptions. In addition, this study aims to compared to the effects of the computer based instruction and traditional instruction in resolving these misconceptions. For this purpose, 12th grade 70 students were chosen from high schools in Ağrı city with simple random sampling method. With the pre-test results, the misconceptions were determined and these misconceptions were tried to be relieving in two groups of students with computer based instruction and traditional instruction, separately. The result of the study showed that both the computer based instruction by using Derive software and traditional instruction methods were effective in resolving misconceptions that students constructed. However, it was found that the computer based instruction was more effective than traditional in relieving them.
AtıfScopus5OpenAlex9İncele - MakaleYalnız künye2015Scopus SJRQ3The effect of concept cartoons to academic achievement in instruction on the topics of divisibility
Kaplan, Abdullah; Öztürk, Mesut
The purpose of this study was compared to the effect of academic achievement of concept cartoons and activity based instruction in instruction on the topics of divisibility rules and prime number. The matching- only design, which is quasi experimental design, is used in this study. It is applied sixth grade (N=42) students at a middle school in Gümüşhane in autumn term in academic year 2012- 2013. Different two groups participate for this study. One of the groups is selected control group, which is used activity based teaching, and another group is experimental group, which is used instruction by concept cartoon. SPSS 16.0 packet program is used in the analysis of the data in this study. The first the test of the normality, within pretest and posttest, is applied and was founded that the data is suitable the normality. Then t- test is applied between pretest data for reveal whether different significant or not. ANCOVA is applied covariate pretest results to post test data. The study reveal that there was a significant difference in academic achievement between those students taught with the two methods in favor of concept cartoon which means those students taught by concept cartoon performed better than those taught with activity based instruction. The finding also shows that concept cartoon method is an effective method of teaching topics of divisibility rules and prime numbers.
AtıfScopus4İncele - MakaleYalnız künye2014Expectation Scale for Mathematical Applications Course: A Study on Validity and Reliability
Doruk, Muhammet; Öztürk, Mesut; Kaplan, Abdullah
This study aims to develop a measurement tool with high validity and reliability in order to reveal what secondary school students expect of mathematical applications course. For this purpose, researchers developed an Expectation Scale for Mathematical Applications Course on 5 point Likert scale with 29 items and three factors. The scale was applied on a total of 405 fifth- and sixth-graders to take mathematical applications course at state secondary schools in a medium sized city of north east of Turkey. Exploratory factor analysis is used to determine the structural validity of the scale. Reliability analysis concluded that reliability coefficient (Cronbach alpha) of the scale is .93. Reliability coefficients of three factors obtained from the scale vary between .81 and .94 explaining 60% of the total variance of the scale. According to these values, we can say that the developed scale is a data collection tool with high validity, reliability and variance explanatoriness.
AtıfTR Dizin3İncele