Eda Şahin

Bu araştırmanın amacı fıkra (köşe yazısı) türündeki metinlerin 5. sınıf ortaokul öğrencilerinin eleştirel düşünme becerisine etkisini incelemektir. Araştırmada karma yöntem ve açıklayıcı sıralı desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda yarı deneysel desen, nitel boyutunda ise olgubilim (fenomenoloji) deseni kullanılmıştır. Nicel verilerin toplanmasında Yıldırım Döner ve Demir (2021) tarafından geliştirilen "Ortaokul Öğrencileri İçin Eleştirel Düşünme Eğilim Ölçeği" ile Eğmir ve Ocak'a ait (2016) "Eleştirel Düşünme Becerisini Ölçmeye Yönelik Başarı Testi" kullanılmıştır. Nitel verilerin toplanmasında köşe yazıları metinleri ile ilgili sorulara verilen cevaplar ve süreç sonunda yapılan yarı yapılandırılmış görüşme formları kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2025-2026 eğitim-öğretim yılında Türkiye'nin kuzeydoğusundaki bir il merkezindeki ortaokul 5. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Uygulama sürecinde ilk olarak kontrol ve deney gruplarına ön test olarak "Ortaokul Öğrencileri İçin Eleştirel Düşünme Eğilim Ölçeği" ve "Eleştirel Düşünme Becerisini Ölçmeye Yönelik Başarı Testi" uygulanmıştır. Ayrıca deney grubu öğrencilerine 8 hafta boyunca 16 köşe yazısı okutulmuş ve metin altı sorularına verilen cevaplar toplanmıştır. Uygulama sonunda son test için kontrol ve deney gruplarına ölçek ve test tekrar uygulanmıştır. Deney grubundan rastgele seçilen ve gönüllü olan öğrencilerle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Çalışmanın sonucunda elde edilen bulgulara göre öğrencilerin eleştirel düşünme eğiliminde ve başarı testinde olumlu düzeyde bir gelişme görülmüştür. Bu sonuca dayanarak eleştirel düşünme becerilerini desteklemek amacıyla ders kitaplarında ve okuma etkinliklerinde köşe yazılarına daha fazla yer verilmesi önerilmektedir.