Ali İhsan Aydın

Roman okuyucuda estetik haz uyandıran ve çeşitli mesajları barındıran bir türdür. Okuyucunun duygularını ve düşüncelerini etkiyen roman yeri geldiğinde bir eleştiri işlevi de yüklenebilir. Türk edebiyatı tarihinde de roman türünde eleştirinin başat bir unsur olduğu çeşitli dönemler olmuştur. Kimi dönemlerde ise eleştiri, romanın esas unsuru olmasa da eser içerisinde varlığını sürdürmüştür. Eleştirinin başat bir unsur olduğu romanlarda verilen eleştirel mesajlar okura doğrudan ulaştırılabilir. Ancak eleştirel meselelerin doğrudan ortaya konmadığı romanlarda okur, eleştirel mesajları satır aralarında bulabilmektedir. Devlet ve toplum meselelerinin eleştiriye tabi tutulduğu romanlarda da belirtilen her iki durum söz konusudur. Bu açıdan ele alınacak olan İhsan Oktay Anar romanları, eleştiri unsurlarının açıkça ortaya serilmemiş olması yönüyle dikkat çekmektedir. Anar, romanlarda devlet ve toplum üzerine yapmış olduğu eleştirileri satır aralarında okurlara sunmuştur. Bu çalışmada postmodern anlayışın en önemli temsilcilerinden biri olan İhsan Oktay Anar'ın Puslu Kıtalar Atlası, Kitab-ül Hiyel, Efrâsiyâb'ın Hikâyeleri, Amat, Suskunlar, Yedinci Gün, Galîz Kahraman ve Tiamat romanları devlet ve toplum eleştirileri ekseninde ele alınmıştır.