Aleyna Mevlütoğulları

Propolis bal arıları tarafından bitkilerin farklı kısımlarından toplanan reçinemsi bir üründür. Fakat, propolis doğrudan kovandan hasat edildiği ham şekli ile kullanıma uygun olmayıp, uygun çözücülerde ekstrakte edilerek tüketime sunulan doğal bir üründür. Bu nedenle propolise uygulanacak ekstraksiyon yöntemi ve ekstraksiyonda kullanılacak çözücünün seçimi oldukça önemlidir. Bu tez çalışmasında son yıllarda propolis ekstraksiyonunda çözücü olarak sıklıkla tercih edilmeye başlanan zeytinyağı kullanılarak geleneksel (maserasyon) ekstraksiyon yöntemine ait proses parametrelerinin optimizasyonunun yapılması ve ekstraktların antimikrobiyal aktivitesinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Ekstraksiyon yönteminin propolisten toplam fenolik bileşik, antioksidan madde, krisin, galangin ve pinosembrin ekstraksiyonu üzerine etkisi belirlenmiştir. Sonuç olarak, yanıt yüzey yöntemi ile yaplan optimizasyon sonucunda optimum koşullar; 1:15 g/ml katı: çözücü oranı, 30.10 °C sıcaklık ve 9 günlük bir bekletme süresi olarak belirlenmiştir. Modelin arzu edilebilirlik değeri (d) ise 0.92 olarak saptanmıştır. Ek olarak antimikrobiyal aktivite sonuçları değerlendirildiğinde propolis ekstraktlarına karşı en duyarlı örneklerin Gram (+) bakteriler olduğu gözlemlenmiştir. Elde edilen tüm bu sonuçlar uygun ekstraksiyon parametreleri altında zeytinyağının propolis ekstraksiyonu için alternatif bir çözücü olabileceğini göstermektedir.