Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Yayınlar
- MakaleAçık Erişim2026Scopus SJRQ1Writing autonomy in digital environments: Comparison of middle school students' writing autonomy perceptions in print and digital environments
Maden, Aslı; Maden, Sedat; Önal, Aydın
Writing autonomy is a key goal in writing education, as it supports the development of independent, motivated, and confident writers. It plays a crucial role in increasing students' engagement, fostering positive attitudes toward writing, and alleviating writing-related anxiety. In this context, examining how different writing environments -print and digital- affect writing autonomy can provide valuable insights for improving writing instruction. This study, designed using a relational survey model, investigated the relationship between writing environments and writing autonomy among 301 middle school students from grades 5 through 8. Data were collected using the Writing Autonomy Scale (Tekşan & Süğümlü, 2018) and a researcher-developed Personal Information Form. The study was designed according to the relational survey model, a quantitative research method. The following statistical analyses were employed in the data analysis: arithmetic mean, t-test, one-way analysis of variance, and Pearson correlation analysis. The results showed no significant difference in students' levels of writing autonomy between print and digital environments. In both settings, students demonstrated a moderate level of autonomy that was comparable. Additionally, writing habits were not found to significantly influence autonomy in either environment. However, a positive correlation was identified between students' writing autonomy in print and digital contexts, suggesting consistency in their autonomous writing behaviors across formats. Based on these findings, the study recommends the effective integration of both print and digital tools in writing education to further support the development of students' writing autonomy.
- MakaleAçık Erişim2026Scopus SJRQ1Secondary school students’ reading culture and ıts role in critical reading self-efficacy perceptions
Maden, Aslı; Maden, Sedat; Önal, Aydın
Background: This study examines the relationship between secondary school students' reading culture and their critical reading self-efficacy (CRSE), addressing a gap in the literature on affective factors associated with critical literacy. Understanding this relationship is crucial for promoting sustainable reading practices and fostering critical engagement among adolescents. Methods: A correlational survey design was employed with 214 secondary school students (ages 11–14) from public schools in Türkiye. Data were collected using the Critical Reading Self-Efficacy Scale (19 items, four subdimensions) and the Reading Culture Scale (30 items, multidimensional). Reliability coefficients were satisfactory (α =.80 and α =.89, respectively). After confirming normality assumptions, Pearson correlation and multiple regression analyses were conducted to examine the relationships between variables. Results: Students' mean CRSE scores were above average, while their reading culture levels were moderate. CRSE did not differ significantly by grade level or gender, whereas reading culture levels were higher among Grade 8 students compared to Grade 7. A strong positive correlation was found between CRSE and reading culture (r ≈.63, p <.001). Multiple regression analysis revealed that reading culture was significantly associated with CRSE, accounting for 39% of the variance. Among the subdimensions, personal development and reading relations and basic reading skills were significantly associated with CRSE, whereas visual reading and book selection were not (p >.05). Conclusions: The findings demonstrate a significant relationship between students' reading culture and their CRSE. These results suggest that students with higher levels of reading culture tend to report higher levels of critical reading self-efficacy. Educational programs may benefit from considering activities related to the difficulty and research dimensions of CRSE. Future studies are recommended to examine these relationships across diverse populations using longitudinal or experimental designs.
AtıfOpenAlex1
İncele - MakaleYalnız künye2025Yazma Eğitimi Nasıl Olmalı? Lisansüstü Tezlerde Sunulan Önerilerin İncelenmesi
Maden, Sedat; Önal, Aydın
Ana dili olarak Türkçe öğretimi alanında hazırlanmış yüksek lisans ve doktora tezlerindeki yazma öğretimiyle ilgili önerileri incelemek ve eğilimlerini belirlemek için yapılan çalışma, nitel araştırma yöntemine göre kurgulanmıştır. Araştırma verisini oluşturan lisansüstü tezlerdeki önerileri meta-tematik analiz yöntemi incelenmiştir. Çalışmanın materyali Ulusal Tez Merkezi’nden elde edilmiştir. Çalışmanın materyalini elde etmek için Ulusal Tez Merkezi’ndeki tez arama kısımlarına Türkçe, Türkçe öğretimi, Türkçe eğitimi, yazma becerisi, yazma öğretimi ve yazma eğitimi anahtar kelimeleri yazılmış ve 2018-2020 arası yıl kısıtlaması konularak izinli tezler dikkate alınmıştır. Araştırma sonucunda, lisansüstü tezlerde yazma öğretimi ile ilgili 566 önerinin sunulduğu belirlenmiştir. Bu önerilerin içinde en fazla yazma süreciyle ile ilgili önerilerde bulunulduğu tespit edilmiştir. Bu sonucu sırasıyla öğretmen ve öğretmen adayları, araştırmacılar, Türkçe öğretim programı, Türkçe ders kitabı ile ilgili önerilerin takip ettiği görülmüştür. Bu sonuçlar araştırmacıların yazma öğretimi süreci üzerinde daha çok durduklarına işaret etmektedir. Yazma öğretimi süreciyle ilgili; yazma süreci, yazma etkinlikleri, yazma yöntem ve teknikleri, aktif öğrenme teknikleri ve duyuşsal unsurlar ile ilgili konular daha fazla ön plana çıkmaktadır.
- MakaleYalnız künye2025Scopus SJRQ4Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Türkçe Ders Kitaplarının Yenilenmiş Bloom Taksonomisine Göre İncelenmesi (5. Sınıf Örneği)
Maden, Sedat; Önal, Aydın
Bu çalışmanın amacı, 2024-2025 Eğitim Öğretim yılında Millî Eğitim Bakanlığınca Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’ne uygun olarak hazırlanan 5. sınıf Türkçe ders kitabındaki etkinliklerin ve metin altı soruların “Yenilenmiş Bloom Taksonomisi”nin bilişsel süreç basamaklarına göre incelemektir. Bu araştırmada nitel araştırma modellerinden doküman analizi deseni kullanılmıştır. Ayrıca verilerin çözümlenmesinde betimsel analiz kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, metin altı sorularının anımsama (%48,16) ve anlama (%25,18) basamaklarında daha fazla olduğu; uygulama (%1,48) ve yaratma (%2,96) basamaklarında oldukça az olduğu tespit edilmiştir. Bu bulgular, metin altı sorularının öğrencilerin üst düzey düşünme becerilerini destekleme açısından sınırlı kaldığını göstermektedir. Ayrıca ders kitabında yer alan metin altı soruların %25’i üst düzey, %75’i düşük düzey düşünme becerilerine yöneliktir. Etkinliklerin 54’ünün (%8) anımsama, 327’sinin (%50) anlama, 68’inin (%10) uygulama, 35’inin (%5) çözümleme, 90’ının (%14) değerlendirme ve 85’inin (%13) yaratma bilişsel süreç basamaklarına ait olduğu tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra etkinliklerin %32’si üst düzey, %68’i düşük düzey düşünme becerilerine yöneliktir. Metin altı sorulara nazaran etkinlikler daha üst düzey bilişsel süreçleri içermektedir. Yine tema ve metin türü bağlamında, metin altı soruların ve etkinliklerin bilişsel süreç basamaklarına dengeli dağılmadığı belirlenmiştir. Bu tespitler doğrultusunda, metin altı soruların ve etkinliklerin bilişsel süreç basamaklarına uygun bir şekilde, temalara ve metin türlerine daha planlı ve orantılı biçimde dağıtılması gerektiği önerilmektedir.
AtıfTR Dizin1
İncele - MakaleAçık Erişim2024Ortaokul Türkçe Ders Kitaplarındaki Küresel Sorunların İncelenmesi
Maden, Sedat; Önal, Aydın
Araştırmada ortaokul Türkçe ders kitaplarında işlenen küresel sorunları belirlemek amaçlanmıştır. Çalışma nitel modellerden doküman analizi ile kurgulanmıştır. Araştırmanın veri kaynağını, ortaokul Türkçe ders kitapları (5, 6, 7 ve 8.sınıf) oluşturmaktadır. Ders kitaplarında işlenen küresel sorunları belirlemek için doküman analizi ile veriler toplanmış ve veriler betimsel analiz ile çözümlenmiştir. Bu çerçevede belirlenen küresel sorunlar; çevre (küresel ısınma, toprak, hava, deniz ve akarsu kirliliği vb.), sağlık, göç, savaş ve terör, hayvan neslinin tükenmesi, deprem, yoksulluk, ekonomik kriz ve demografik sorunlar başlıkları altında kodlanıp sınıflandırılmıştır. Ayrıca belirli kategorilere ayrılan küresel sorunlar sınıf seviyelerine göre tablolar hâlinde sunulmuştur. Çalışma sonucunda, ortaokul Türkçe ders kitaplarında çeşitli küresel sorunların işlendiği belirlenmiştir. Ancak küresel sorunların ders kitaplarında dengeli dağılmadığı ve güncel problemlerin kitaplarda yeterli düzeyde bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Yine incelenen ders kitaplarında en fazla çevre sorunlarının yer aldığına tespit edilmiştir. Göç, savaş ve terör, salgın hastalıklar ve yoksulluk gibi önemli meselelerin ise ders kitaplarında çok az işlendiği anlaşılmıştır. Bunların yanı sıra sınıf seviyeleri dikkate alınarak küresel sorunların işlenmesinde nitelik ve nicelik olarak değişikliğe gidilmediği sonucuna ulaşılmıştır. Küresel sorunların temalara göre dağılımında ise “Doğa ve Çevre” temasının ön planda olduğu belirlenmiştir. Diğer temalarda ise küresel sorunların daha az işlendiği görülmüştür. Bunların yanı sıra küresel sorunların metinlerin içinde ve etkinlikler bölümünde sıkça geçtiği, diğer kısımlarda ise az ya da hiç olmadığı tespit edilmiştir. Araştırma sonuçları, ortaokul Türkçe ders kitaplarının küresel sorunları yansıtma konusunda eksiklikler barındırdığını göstermiştir.
AtıfOpenAlex1TR Dizin2İncele - MakaleAçık Erişim2023Okul Kütüphanelerinin ve Sınıf Kitaplıklarının Ortaokul Öğrencilerinin Okuma Eğilimi Açısından Değerlendirilmesi
Maden, Asli; Önal, Aydın
Araştırmada, okul kütüphaneleri ve sınıf kitaplıklarının ortaokul öğrencilerinin okuma eğilimlerini karşılama açısından değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Araştırma nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeline göre yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubu, Giresun ilindeki bir ortaokulda farklı sınıf seviyelerinde (5, 6, 7 ve 8) eğitim gören öğrenciler arasından tesadüfi olarak seçilmiştir. Araştırmanın materyalleri de aynı ortaokulun kütüphanesinde ve sınıf kitaplıklarında bulunan kitaplardan oluşmaktadır. Öğrencilerin okuma eğilimleri, Okuma Eğilimi Anketi aracılığıyla toplanmıştır. Kütüphane ve kitaplıklardaki kitapların tür, konu ve yazar bilgileri araştırmacılar tarafından Kitap Sınıflama Formu’na işlenmiştir. Araştırma sonucunda, öğrencilerin okuma eğilimini destekleyen kitapların okul kütüphanesi ve sınıf kitaplıklarında yeterince yer bulmadığı tespit edilmiştir. Buna karşın öğrencilerin tercih etmedikleri kitapların kütüphanede ve kitaplıklarda daha fazla bulunduğu belirlenmiştir. Ulaşılan sonuçlar okul kütüphanesindeki ve sınıf kitaplıklarındaki kitapların tür, konu ve yazar açısından öğrencilerin okuma eğilimlerini yeterince karşılayamadığını ortaya koymuştur.
AtıfOpenAlex2İncele - MakaleYalnız künye2022Uzaktan (Çevrim içi) Metin İşleme Süreci ile İlgili Türkçe Öğretmenlerinin Görüşleri
Maden, Sedat; Önal, Aydın
Bu araştırmada uzaktan (çevrim içi) metin işleme süreci ile ilgili Türkçe öğretmenlerinin görüşleri tespit edilerek değerlendirilmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni uygulanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Giresun ili merkez ilçesinde görev yapan ve uzaktan eğitim uygulayan 32 Türkçe öğretmeni oluşturmaktadır. Veriler görüşme formu kullanılarak toplanmıştır. Araştırmada öğretmenlerin ortaya koydukları görüşler ilk olarak betimsel analizle genel bir çerçevede tasnif edilmiş, daha sonra içerik analizi ile derinlemesine kategorilere ayrılmıştır. Araştırma sonucunda, öğretmenlerin uzaktan (çevrim içi) metin işleme süreciyle ilgili olarak elektronik materyaller ve dijital platformlar üzerinden öğrencileri metne hazırlamayı tercih ettikleri görülmüştür. Yine uzaktan metin okunurken öğretmenlerin çeşitli okuma yöntemlerini kullandıkları ve dinleme metinlerini belli aralıklarla öğrencilere soru sorarak ve onların özet çıkarmalarını sağlayarak işlemeye çalıştıkları anlaşılmıştır. Öğretmenler metni uzaktan işledikten sonra öğrencilerin sözlü ifadelerini geliştirmek için hem hazırlıksız hem de hazırlıklı konuşmayı tercih etmektedirler. Öğrencilerin yazılı ifadeleri geliştirmek için ise farklı türde yazı yazdırma, metin etkinliklerini kullanma, yazma ödevi vb. çalışmalar yürüttükleri sonucuna varılmıştır.
AtıfTR Dizin1İncele - Derleme MakaleAçık Erişim2021Research Tendencies of Postgraduate Theses Between 2015-2019 on Turkish Education
Maden, Sedat; Önal, Aydın
In the study, it was aimed to determine the research tendencies of the master's and doctoral theses on Turkish education that were prepared between 2015-2019. In this study, qualitative research method was used. The data source of the research was taken from the Council of Higher Education National Thesis Center. Document analysis method was used in the data collection process. As a result of the research, it was determined that 839 postgraduate theses on teaching Turkish at 75 different universities were prepared between 2015-2019. From the theses in the data source, 730 of the thesis are master's and 109 are doctoral level. In addition, most graduate theses were completed in 2019. It has been determined that there is diversity in terms of subject in the postgraduate theses related to teaching Turkish. In the theses in the data source, mostly subjects related to the writing learning field were preferred. Topics related to reading learning field and values education have also been frequently examined in theses. The least covered topics in the theses in the data source are language policies and Turkish teacher (s). Qualitative research models have been used in most of the postgraduate theses on teaching Turkish. Accordingly, documents and interview forms were preferred more in the data collection process. In theses where quantitative research method was used, success test was frequently used. In addition, it was determined that diary, checklist and student product file were not used in quantitative studies. As a sample, secondary school students and Turkish teachers were selected after the documents. On the other hand, it was observed that parents and academicians were preferred as samples at least in theses.
AtıfOpenAlex24TR Dizin12İncele