Öğretmen adaylarının ana dili eğitimi sürecinde okuma becerisine ilişkin algılarının metaforlar aracılığıyla belirlenmesi

Bu araştırmanın amacı, formasyon eğitimi alan Türk Dili veEdebiyatı öğretmen adaylarının okuma becerisine yönelik algılarınımetaforlararacılığıylabelirlemektir.Metaforlar,algılarınsomutlaştırılmasında önemli bir işleve sahiptir. Bundan dolayı benzetmeve betimlemeler vasıtasıyla neyin nasıl algılandığını bilmeye yardımcıolur. Nitekim öğretmen adaylarının okumaya yönelik hangi algılara sahipolduğunun bilinmesi, onların okuma çalışmalarından bağımsızdüşünemeyeceğimiz derslere ve öğrenciye yaklaşımı ile eğitim-öğretimfaaliyetlerini yönlendirecek bakış açılarını anlama konusunda yararsağlayacaktır. Olgu bilim desenine uygun olarak yürütülen araştırmanınçalışma grubunu 2017-2018 eğitim- öğretim yılı güz döneminde BayburtÜniversitesi’nde formasyon eğitimi alan Türk Dili ve Edebiyatı öğretmenadayları oluşturmaktadır. Adayların okuma becerisiyle ilgili metaforlarıyarı yapılandırılmış bir form aracılığıyla belirlenmiştir. Formdaadaylardan “Okuma .... gibidir; çünkü ...” şeklinde boş bırakılmış üçcümleyitamamlamalarıistenmiştir.Araştırmanınverilerininçözümlenmesinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Ayrıca verileridesteklemesi açısından adayların cümlelerinden doğrudan alıntılaryapılarak betimsel analiz yönteminden de faydalanılmıştır. Araştırmasonucunda adayların en çok kullandıkları metaforların arkadaş,öğretmen, çikolata, su olduğu tespit edilmiştir. Adayların okuma yönelikolarak geliştirdiği 127 metafor; keşfetme, öğretme, kendini tanıma,iyileştirme, sürekli olma, yol gösterme, eğlendirme, düzen, kaçış, ihtiyaçve alışkanlık olmak üzere toplam 11 kavramsal kategori altındatoplanmıştır. Adayların en fazla keşfetme (f=38, %29,92), en az isealışkanlık (f=1, %0,78) kategorisinde metafor geliştirdiği tespit edilmiştir.