Mevlânâ Halid-i Bağdadî'nin Risale-i fî Isbâti'r-râbıta adlı eseri

Kadim bir tasavvufi uygulaması olan rabıtanın tarihine baktığımızda zaman içerisinde değişiklikler gösterdiği veya bazı tarikatların kendine has birtakım uygulamalarının olduğu görülür. İlk dönemlerde rabıtaya bakış açısı genel olarak nefis terbiye metodu olmakla beraber bu düşünce özellikle 19. yy.dan sonra Mevlâna Hâlid-i Bağdadi ile birlikte hem şekil hem de uygulanış açısından bazı farklılıklar göstermeye başlamıştır. Rabıtayla ilgili bu döneme kadar ciddi bir eleştiri ya da karşı gelme, toptan yok sayma söz konusu değildir. Uygulamadaki bu farklılık rabıtaya karşı olan düşüncelerin de değişmesine sebep olarak bir karşı duruş, eleştirme ve tenkit durumunu meydana getirmiştir. Özellikle Nakşibendiyye Tarikatı özelinde içten ve dıştan gelen eleştirilere cevap mahiyetinde eserler de kaleme alınmıştır. Bu eserlerin en önemlisi Mevlâna Hâlid-i Bağdadi'nin Risâle fî İsbâti'r-Râbıta eseridir. Müellif eserini özellikle İstanbul'daki müridlerinin kafa karışıklığını gidermek için kaleme almıştır. Söz konusu eser 19. Yüzyıl sonrası rabıta uygulamalarını anlamak açısından önem arz etmektedir. Çalışmamızda Risâle fî İsbâti'r-Râbıta adlı eser merkeze alınarak Bağdâdî'nin rabıta anlayışı tespit edilmeye çalışılmıştır.

When we look at the history of rabita, an ancient mystical practice, we see that it has changed over time or that some orders have their own practices. In the early periods, the perspective on rabita was generally a method of self-discipline, but this idea began to show some differences in terms of both form and application, especially after the 19th century with Mevlana Halid-i Baghdadi. Up until this period, there was no serious criticism or opposition or total disregard for rabita. This difference in practice caused the ideas against rabita to change and created a situation of opposition, criticism and criticism. Works were also written as a response to internal and external criticism, especially in the Naqshbandi Order. The most important of these works is Mevlana Halid-i Baghdadi's Risale fî Isbâti'r-Râbıta. The author wrote his work specifically to eliminate the confusion of his disciples in Istanbul. The work in question is important in terms of understanding the rabita practices after the 19th century. In our study, we tried to determine Baghdadi's understanding of rabita by focusing on the work named Risale fî Isbâti'r