Beden eğitimi ve oyun dersinde uygulanan işbirlikli eğitsel oyunların ilkokul öğrencilerinin matematiksel problem çözme becerilerine etkisi

Bu araştırmanın amacı, Beden Eğitimi ve Oyun Dersinde işbirlikli öğrenme yaklaşımına dayalı olarak tasarlanan eğitsel oyunların ilkokul üçüncü sınıf öğrencilerinin matematiksel problem çözme becerileri üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırmada nicel ve nitel verilerin birlikte kullanıldığı karma yöntem yaklaşımı benimsenmiş ve açıklayıcı sıralı desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda yarı deneysel desen, nitel boyutunda ise olgubilim deseni tercih edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2024-2025 eğitim öğretim yılında Bayburt il merkezinde bulunan bir ilkokulun üçüncü sınıfında öğrenim gören toplam 60 öğrenci oluşturmuştur. Rastgele yöntemle belirlenen şubelerden biri deney grubu (n=30), diğeri kontrol grubu (n=30) olarak atanmıştır. Deney grubunda Beden Eğitimi ve Oyun Dersinde işbirlikli eğitsel oyunlarla desteklenen etkinlikler uygulanırken, kontrol grubunda mevcut öğretim süreci sürdürülmüştür. Araştırmanın nitel boyutunda ise deney grubunda yer alan ve gönüllülük esasına göre belirlenen 10 öğrenci ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak Problem Çözme Ölçeği (PÇÖ), araştırmacı tarafından geliştirilen Problem Çözme Başarı Testi (PÇBT), çalışma kağıtları ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde bağımlı ve bağımsız örneklemler t-testi, nitel verilerin analizinde ise içerik analizi kullanılmıştır. Ayrıca deney grubunda uygulanan etkinlikler kapsamında öğrencilerin problem çözme performanslarını değerlendirmek amacıyla çalışma kağıtları rubrik aracılığıyla puanlandırılmıştır. Araştırma sonucunda, işbirlikli eğitsel oyunlarla desteklenen öğretim uygulamalarının öğrencilerin matematiksel problem çözme becerileri üzerinde olumlu etkiler oluşturduğu belirlenmiştir. Problem çözme ölçeği sonuçlarına göre deney grubundaki öğrencilerin problem çözme puanlarında uygulama sonrasında anlamlı düzeyde artış meydana gelirken, kontrol grubunda anlamlı bir değişim görülmemiştir. Grupların son test puanları karşılaştırıldığında deney grubu lehine anlamlı farklılık olduğu belirlenmiştir. Problem çözme başarı testi sonuçları da benzer şekilde deney grubundaki öğrencilerin problem çözme başarılarının anlamlı düzeyde arttığını ve son test puanlarının kontrol grubuna göre daha yüksek olduğunu göstermiştir. Çalışma kağıtlarından elde edilen bulgular, öğrencilerin farklı etkinliklerde yüksek düzeyde performans sergilediklerini ve problem çözme süreçlerinde etkili stratejiler geliştirebildiklerini ortaya koymuştur. Öğrenci görüşleri ise işbirlikli eğitsel oyunların öğrenmeyi eğlenceli hâle getirdiğini, problem çözmeyi kolaylaştırdığını, iş birliğini desteklediğini, motivasyonu artırdığını ve öğrencilerin bilişsel, duyuşsal ve sosyal gelişimlerine katkı sağladığını göstermiştir. Sonuç olarak, Beden Eğitimi ve Oyun Dersinde işbirlikli öğrenme yaklaşımına dayalı olarak tasarlanan eğitsel oyunların ilkokul öğrencilerinin matematiksel problem çözme becerilerinin geliştirilmesinde etkili bir öğretim uygulaması olduğu belirlenmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, eğitsel oyunların ve işbirlikli öğrenme uygulamalarının ilkokul düzeyinde matematiksel problem çözme becerilerinin geliştirilmesine yönelik öğretim süreçlerinde daha fazla yer alması önerilmektedir.

This study aimed to examine the effect of educational games designed based on the cooperative learning approach in Physical Education and Play classes on the mathematical problem-solving skills of third-grade primary school students. A mixed-methods approach, combining quantitative and qualitative data, was adopted in the study, and an explanatory sequential design was employed. A quasi-experimental design was used in the quantitative dimension of the study, while a phenomenological design was preferred in the qualitative dimension. The study group consisted of 60 third-grade students enrolled in a primary school in the city center of Bayburt during the 2024–2025 academic year. One of the classes was randomly assigned to the experimental group (n = 30), and the other to the control group (n = 30). In the experimental group, activities supported by cooperative educational games were implemented during the Physical Education and Play course, whereas the control group continued with the existing instructional process. In the qualitative dimension of the study, semi-structured interviews were conducted with 10 volunteer students from the experimental group. The data collection instruments included the Problem Solving Scale for Primary Schools, the researcher-developed Problem Solving Achievement Test, worksheets, and a semi-structured interview form. Dependent-samples and independent-samples t-tests were used to analyze the quantitative data, whereas content analysis was employed to analyze the qualitative data. In addition, the worksheets completed by students in the experimental group were scored using a rubric to evaluate their problem-solving performance throughout the activities. The findings revealed that instructional practices supported by cooperative educational games had positive effects on students' mathematical problem-solving skills. According to the Problem Solving Scale, students in the experimental group showed a significant increase in problem-solving scores following the intervention, whereas no significant change was observed in the control group. Comparisons of the posttest scores indicated a significant difference in favor of the experimental group. Similarly, the results of the Problem Solving Achievement Test showed that students in the experimental group improved significantly and that their posttest scores were higher than those of the control group. Findings from the worksheets indicated that students demonstrated high performance across activities and developed effective strategies during the problem-solving process. Student opinions further revealed that cooperative educational games made learning more enjoyable, facilitated problem solving, promoted collaboration, increased motivation, and contributed to students' cognitive, affective, and social development. In conclusion, educational games designed using the cooperative learning approach in Physical Education and Play classes were found to be an effective instructional practice for improving primary school students' mathematical problem-solving skills. In light of these findings, it is recommended that educational games and cooperative learning practices be incorporated more extensively into instructional processes aimed at developing mathematical problem-solving skills at the primary school level.