Arı yetiştiriciliği ile ilgili lisansüstü tezlerin bibliyometrik analizi

Bilimsel çalışmalar birikimli bir nitelik taşıdığı için, yalnızca veri üretimi değil, bu verilerin sistemli biçimde düzenlenmesi de büyük önem taşır. Farklı veri tabanlarından elde edilen bilgilerin çeşitli ölçütler doğrultusunda analiz edilip sınıflandırılmasına katkı sağlayan bibliyometrik yöntemler, aynı zamanda bir alandaki yayınların araştırmacıların gereksinimlerine uygun şekilde organize edilmesine imkân tanır. Bu sayede literatürdeki eksiklikler belirlenebilmekte ve gelecekte yapılacak araştırmalar için yönlendirici çerçeveler oluşturulabilmektedir. Bu doğrultuda çalışmanın amacı, 2015–2025 yılları arasında arı yetiştiriciliği alanında hazırlanmış yüksek lisans ve doktora tezlerini bibliyometrik açıdan incelemektir. Çalışmada betimsel araştırma modeli tercih edilmiş ve elde edilen veriler, bibliyometrik analiz kapsamında çeşitli ölçütlere göre sınıflandırılmıştır. Araştırma kapsamında; tezlerin türü, yazıldığı dil, yıllara göre dağılımı, sayfa sayıları, anabilim dalları, üniversitelere göre dağılımı, danışmanların akademik unvanları, kullanılan araştırma yöntemleri, veri toplama süreçleri, veri analiz teknikleri ve ele alınan konu başlıkları değerlendirilmiştir. Bu doğrultuda, 24'ü doktora ve 83'ü yüksek lisans olmak üzere toplam 107 lisansüstü tez incelenmiştir. 2024 yılı sonrasında, "bal arısı" anahtar kelimesini barındıran yüksek lisans tezlerinin sayısında azalma olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışma kapsamında, ilgili alanda hazırlanmış lisansüstü tezler bibliyometrik yaklaşımlar çerçevesinde sınıflandırılmış; böylece bu alanda araştırma yapmayı hedefleyen bilim insanlarına yol gösterici nitelikte veriler ortaya konulmuştur.

Since scientific research is cumulative, not only the production of data but also their systematic organization is of great importance. Bibliometric methods, which analyze and classify data from various databases according to different criteria, also enable the organization of publications in a given field in line with researchers' needs. In this way, gaps in the literature can be identified and guiding frameworks developed for future studies. Accordingly, the aim of this study is to conduct a bibliometric analysis of master's and doctoral theses on beekeeping published between 2015 and 2025. A descriptive research model was preferred in this study, and the data obtained were classified according to various criteria within the scope of bibliometric analysis. Within the scope of the research, theses were evaluated in terms of type, language, year of publication, page numbers, academic discipline, university, academic title of the advisor, research methods, data collection processes, data analysis techniques, and the topics addressed. In this context, a total of 107 postgraduate theses, including 24 doctoral and 83 master's theses, were examined. It was determined that there has been a decrease in the number of master's theses containing the keyword "honey bee" after 2024. In this study, postgraduate theses in the relevant field were classified within the framework of bibliometric approaches, thereby producing data that can guide researchers aiming to conduct studies in this field.