Doğan, Zeki; Zozik, Adalet

Research, development, innovation and de - sign activities carried out in our country for vario- us purposes such as competing in the internatio- nal arena, achieving the desired economic growth rate and ensuring its sustainability, producing, designing and marketing new knowledge and technologies, attracting foreign capital, getting rid of technological dependence, increasing producti- vity and profitability, ensuring the effective use of resources are financially supported by our state. However, the direct capitalization or expensing of research, development and design expenditures in the accounting records also affects whether these expenditures will be subject to inflation ad- justment and the amount of R&D and design de - ductions to be deducted by taxpayers from their declarations. This study provides explanatory information on the inflation adjustment of research, develop- ment and design expenditures and how much of the amounts arising from the adjustment can be deducted by income or corporate taxpayers thro- ugh their declarations.

İncele

Doğan, Zeki; Köksal, Ayşe Gül; Zozik, Adalet

Türkiye’de sıkça başvurulan vergi aflarının, vergisini zamanında ve düzenli ödeyen vergiye uyumlu mükellefler üzerindeki olumsuz etkisi- ni azaltmak veya genel olarak vergiye gönüllü uyumu teşvik etmek amacıyla zaman zaman bazı düzenlemeler yapılmaktadır. Bu düzenlemeler- den birisi de vergiye uyumlu mükelleflere belirli şartları sağlamaları halinde beyanname üzerinden hesaplanan %5 vergi indirimi uygulamasıdır. Bu çalışmada ise %5 vergi indirimi uygulaması ile ilgili yapılan düzenlemeler hakkında genel bilgile- re, uygulamaya ilişkin eleştirilere ve uygulamanın nasıl muhasebeleştirilebileceğine ilişkin önerilere yer verilmiştir.

AtıfTR Dizin1

İncele

Acar, Adalet

Enflasyon düzeltmesine tabi tutulmayan finansal tabloların enflasyonun varlığında işletmelerin finansal durumunu ve performansını doğru bir şekilde yansıtması mümkün değildir. Ayrıca, düzeltilmemiş finansal tablolar enflasyonist koşullar altında anlamsız ve yanıltıcı olabilmektedir. Bu kapsamda, bir işletmenin kazanç gücünü (nakit akışlarının) doğru tahmin edebilmek için enflasyonun finansal tablolar üzerindeki etkisinin giderilmesi gerekmektedir. Bu çalışmada ise uygulayıcılara yol göstermek amacıyla enflasyon düzeltmesi işleminin finansal tablo ve finansal analiz sonuçları üzerindeki etkisi, demir cevheri madenciliği sektöründe faaliyet gösteren bir işletmenin finansal tablolarından faydalanılarak açıklanmaya çalışılmıştır.

AtıfTR Dizin1

İncele

Doğan, Zeki; Köksal, Ayşe Gül; Zozik, Adalet

Yabancı para cinsinden avansların nasıl de- ğerlemeye tabi tutulacağı ile ilgili vergi mevzua- tımızda herhangi bir yasal düzenleme bulunma- maktadır. Konuyla ilgili Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanmış herhangi bir tebliğ de bu- lunmamaktadır. Ancak, Gelir İdaresinin konuya iliş- kin vermiş olduğu özelgeler bulunmaktadır. Bu söz konusu özelgelerde Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşü “yabancı para cinsinden avansların de - ğerlemeye tabi tutulacağı ve değerleme sonucu ortaya çıkan kur farklarının da sonuç hesapları aracılığıyla gelir tablosuna yansıtılacağı” yönün- dedir. Bu çalışmada ise dönem sonunda yabancı para cinsinden avansların değerlemesinde, Hazine ve Maliye Bakanlığının, Türkiye Muhasebe Stan- dartlarının (TMS), Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK), Danıştay’ın yaklaşımları ve konu ile ilgili bazı özellikli konular ayrıntılarıyla ele alınmıştır. Devamında ise örnek uygulama ile yabancı para cinsinden avansların değerlemesinden doğan kur farklarının finansal tablolar üzerindeki etkisi orta- ya konulmuştur.

İncele

Kuzu, Mehmet; Kocaoğlu, Fatih

In the simplest terms, tax; refers to the econo- mic values that the state collects from real and le- gal entities to finance public services and invest- ments based on its sovereign power. Taxation policy is a sub-branch of economic policies. Many factors affect these policies, such as sociological, economic, etc. In today’s globalising world, one of these factors is geographical factors. The effect of geographical factors on the functioning of the economy and economic policies with geopolitical factors is expressed as geo-economy. The geopo- litics of taxation as a newly developing economy and geo-economic field; examines the effects of geographical factors on the formation and results of taxation policies on a local, regional and global scale. To determine these effects accurately, it is necessary to determine the geopolitical typologi- es expressed by the geographical factors. In this context, the aim of this study is; It is to determine how the geopolitics of taxation differs according to the colonial (Marine), terrestrial and transition (Mixed, both maritime and terrestrial) geopolitical typologies within the framework of the G-20 de- veloped economies. Countries with colonial typo- logy; USA, UK, Japan, terrestrial typology; Ger- many, Russian Federation, Canada; Countries with a transitional typology; Brazil, China, and India. Panel robust regression and panel VAR method were used in the study. The observation interval of the study is the period between 1990-2019 at a monthly frequency. According to the panel’s Robust Regression results, taxation policies’ effi- ciency in terrestrial typology wae low. In the colo- nial typology, the effectiveness of taxation polici- es was observed to be high. Taxation policies effective in the transitional typology but somew- hat less so than in the colonial typology. While the effect of commercial taxes on growth was posi- tive in colonial and continental typologies, it was negative in transition typology. Dynamic analysis with the Panel VAR method also supported static results obtained in robot regression.

İncele

Acar, Adalet; Doğan, Mehmet Zeki

Sermaye şirketlerinin sermayesi, yalnızca, ortaklar tarafından konulan ayni veya nakdi sermayeden oluşmamaktadır. Aynı zamanda, sermaye, şirket faaliyetleri sonucu oluşan geçmiş yıllar karları, yeniden değerleme fonları, enflasyon düzelt- mesi olumlu farkları, gayrimenkul ve iştirak his- sesi satış kazançları ve Ar-Ge fonu gibi özkaynak kalemlerinin de sermayeye ilavesi ile de oluşabilmektedir. Sermaye şirketlerinin sermaye azaltımına gitmeleri nedeniyle sermayenin ortaklara iade edilmesinde azaltımın hangi sermaye unsurundan sayılacağı farklı vergi yükümlülüklerinin doğmasına neden olmaktadır. Bu konuya ilişkin vergi kanunlarımızda herhangi bir düzenleme olmadığından uygulamada ortaya çıkan sorunlar mali idarenin görüşleri doğrultusunda çözüme kavuşturulmaya çalışılmıştır. Ancak, 9 Kasım 2022 ta- rih ve 32008 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan, 7420 sayılı Gelir Vergisi Kanunu İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile sermaye azaltımında vergilemeye ilişkin düzenleme yapılarak, bu konu yasal bir dayanağa bağlanmıştır.

İncele

Kuzu, Mehmet

Genellikle rekabet olgusu sistem dinamikle- ri üzerinde olumlu etki gösterse de bazı özellikli durumlarda sistem onları bozucu etki de yapabil- mektedir. Bu özellikli durumlardan biri de vergi te- orisinin uygulama alanlarından biri olan kurumlar vergisi sorununu belirlenmesi problematiğidir. Bu bağlamda 1980’lı yıllar ile birlikte başlayan küre- selleşme süreci; ülkelerin çokuluslu işletmelerin yatırımını çekebilmek için kurumlar vergisi oran- larını düşürmek için rekabet etmesine yol açmış- tır. Kurumlar vergisi oranını düşürme anlamında zararlı vergi rekabeti; veri matrahının aşınması, kamu gelirlerinin azalması, kamu hizmetlerinin ak- saması, kamu yatırımlarının azalması, vergi politi- kasının diğer ülkelerin vergi politikalarına bağım- lılığı, kurumlar vergisindeki kayıpların gelir vergisi mükelleflerinin yükümlülüklerini artırılması yoluy- la telafisi, kaynak ve gelir dağılımı adaletsizliği ve refah kaybı gibi sorunlara yol açmaktadır. Li- teratürde bu olumsuz sonuçlar “dibe doğru yarış” teorisi olarak isimlendirilmektedir. Bu çalışmanın amacı; finansal küreselleşme bağlamında küresel- leşmenin kurumlar vergisi oranları üzerindeki kısa dönem, uzun dönem ve tarihsel etkilerini sapta- maktır. Elde edilen sonuçlara göre; küreselleşme şokları küresel ölçekte ortalama kurumlar vergisi oranlarını düşürmekte ve kısa-uzun dönem denge yapısı sağlanmaktadır. Bu şoklardan en etkili olan- ları finansal ve ticari küreselleşme endeksleridir. Tarihsel olarak küreselleşme ivmesinin hızlandığı dönemlerde ekonomik küreselleşme değişkenle- rinin kurumlar vergisi oranı üzerindeki azaltıcı etki artmaktadır. Ayrıca sosyo-politik değişkenlerin ve ekonomik değişkenlerin kurumlar vergisi oranı üzerindeki tarihsel etkileri dönemsel olarak bir- birinin tersi olarak gerçekleşmektedir. Bu durum dibe doğru yarış olgusunun ekonometrik bir başka bulgusu olarak da görülebilir. Çünkü bir dönemde ekonomik küreselleşmenin kurumlar vergisi oran- ları üzerindeki azaltıcı etkisi sonraki dönemlerde sosyo-politik sorunlara neden olacağı için siyasi iradeler ve yürütme organları kurumlar vergisi oranı üzerinde dengeleme yapma eğiliminde ola- caklarından ekonomik ve sosyo-politik değişken- lerin etkileri birbirinin tersi yönde gerçekleşecek- tir.

İncele

Doğan, Zeki; Zozik, Adalet

İç kaynaklardan sermaye artırımı, uygulamada pek çok şirket tarafından kullanılan yöntemdir. Bu yöntemi, şirketler, sermaye yapılarının \rgüçlenmesi ve vergi avantajı sağlaması gibi çeşitli nedenlerle benimsemektedirler. Uygulamada \rbenimsenen iç kaynaklardan sermaye artırımının \ryasal dayanağı da bulunmakta olup, Türk Ticaret \rKanunu’nda düzenlenmiştir. Bu bağlamda, anonim şirketlerin iç kaynaklardan sermaye artırımına \rgitmeleri durumunda, hangi kalemleri kullanabilecekleri, Türk Ticaret Kanunu ile belirlenmiştir. \rBu kalemlerin kullanılması ile ilgili bazı hususlara \rdikkat edilmemesi durumunda şirketler bir takım \rsorunlarla karşı karşıya kalabilmektedirler. Bu çalışmada, anonim şirketlerde sermaye artırım yöntemleri ve iç kaynaklardan sermaye artırımının \rsağlanabilmesi için hangi kaynakların kullanılabileceği konuları ayrıntılarıyla ele alınmıştır.

AtıfTR Dizin1

İncele