Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları

• 1

• MakaleAçık Erişim2026/r/bayburt/16038
  Millî Mücadele Dönemi’nde Dinî Nitelikli Bir Ayaklanma: Şeyh Eşref İsyanı

  Uğur, Uçar

  Osmanlı Devleti’nin zayıflaması ve Anadolu’daki işgallerin artmasıyla birlikte, yerel direniş hareketleri de güçlenmiştir. Merkezî ve yerel otoritenin zayıflaması iç isyanları da beraberinde getirmiştir. 1919 yılında Bayburt’ta meydana gelen isyan bu mahiyettedir. Kendisini peygamber ilan eden Şeyh Eşref, dinî ve siyasî bir liderlik üstlenmiş ve bölgedeki halkı organize etmiştir. İsyan, merkezî otoriteye karşı bir başkaldırı olarak ortaya çıkmış ve Şeyh Eşref’in nüfuzu, yerel yönetimler tarafından tehdit olarak algılanmıştır. Mustafa Kemal’in nutuklarında bu olaya değinmesi, isyanın ulusal bağımsızlık Mücadelesi bağlamındaki önemini ortaya koymaktadır. İsyanın başlangıcı, Şeyh Eşref’in dinî söylemleri ve halk üzerindeki etkisiyle şekillenmiştir. İsyan kısa sürede Bayburt, Gümüşhane ve Trabzon’a kadar yayılmıştır. Özellikle dinî telkinlerle mürit toplayan Şeyh Eşref, zamanla tehlike arz etmeye başlamıştır. Yaşanan gelişmeler üzerine yerel yöneticiler bu faaliyetlere son vermek için harekete geçmiştir. İsyanın bastırılması için gerçekleştirilen askerî harekât ile 25 Aralık 1919 tarihinde çatışmalar başlamış ve Şeyh Eşref tüm uyarılara rağmen teslim olmamıştır. Bunun sonucunda şeyh öldürülmüş, müritleri de teslim olmuştur. İsyanın bastırılması sırasında biri binbaşı olmak üzere 18 asker şehit olmuş, 43 kişi de yaralanmıştır. Çalışma ele alınırken öncelikle Osmanlı Arşivi kaynaklarından, süreli yayınlardan, telif ve tetkik eserlerden yararlanılmıştır.

  • 
  İncele
• MakaleYalnız künye2021/r/bayburt/14636
  Hamit (Kapancızâde) Bey'in Tokat Mutasarrıflığı (1912)

  Aktaş, Esat

  Hamit Bey, çeşitli görevlerden sonra 34 yaşındayken, 3 Şubat 1912 tarihinde Tokat Mutasarrıflığına atandı. Bu tayin, dönemin politik şartlarının da etkisiyle muhalifler tarafından partizanca bir atama olarak değerlendirildi. Fakat Hamit Bey, Meşrutiyet’in ilanından sonra İttihatçıların komitacılıktan vazgeçip memleket işleriyle ilgilenmeleri gerektiğini savunan bir idareciydi. Görev süresi boyunca hakkındaki olumsuz bakış açısını değiştirmeye çalışan Hamit Bey, mebus seçimlerine bazı İttihatçı mülkî amirlerin müdahale ettiği gerekçesiyle hazırlanan azil listesinde yer alarak 5 Eylül 1912’de azledildi. Hamit Bey, bu kısa süren görevinde Tokat’ta asayiş sorunlarını ve idarî yolsuzlukları çözmeye çalışıp, bekçi teşkilatını kurdu ve modern haberleşme vasıtası olan telefonu şehre getirdi. Bununla birlikte, yıllarca sürüncemede bırakılan ve şikâyetlere konu olan Yeşilırmak kenarındaki değirmen bentleri sorunuyla ilgilendi. Meseleyi hızlı bir şekilde çözmüşse de bu durum, kendisinin de dâhil olduğu bir soruşturmaya konu oldu. Memleketin kalkınması için eğitim alanında da çalışmalar yapan Hamit Bey, bu işlerin tamamında halkın desteğini almaya çaba gösterdi. Bir yandan maddî sorunları halletmeye çalışan Mutasarrıf Hamit Bey, diğer yandan da halk arasında birliği sağlamaya çabaladı. Bu çalışmada, dönemin politik eğilimlerinin Tokat’a nasıl yansıdığı, Hamit Bey’in Tokat’taki çalışmaları ve idarî anlayışı değerlendirilecektir.

  İncele
• MakaleAçık Erişim2020/r/bayburt/14856
  Moğol iranı’nda tarım (1231-1339)

  Dayı, Özkan

  XIII. yüzyılın başlangıcında Horasan, İran, Azerbaycan, Irak ve Fars bölgelerini etkisi altına alan Moğol istilası, bu bölgeleri yalnızsiyasî ve askerî anlamda değişime ve dönüşüme uğratmamış aynı zamanda içtimaî, kültürel ve iktisadî mecralarda da farklı bir gidişatayöneltmiştir. Bu hali ile çalışmamızın odak noktasını oluşturan mezkûr coğrafyanın, nüfus ve tarım açısından büyük bir yıkıma uğradığıbilinen bir gerçektir. Moğol askerî harekâtının getirdiği tahrip, iktisadî olarak bölgeyi yok oluşun eşine getirmiştir. Özellikle bölgeyevalilerin atandığı 1231 tarihinden ve İlhanlı devletinin teşkil edildiği 1256’dan sonra, bu coğrafyayı yeniden mamur hale getirmek içinyapılan çalışmalar tarımsal anlamda oldukça dikkat çekicidir. Ele aldığımız dönemde her alanda uygulamaya konulan imar faaliyetleriningeneline bakıldığında, bozulan iktisadî yapıyı düzeltmek için ilk önce tarımsal üretimi ihya etme hedeflenmiştir. Çalışmamızda XIII. yüzyılboyunca birçok kez askerî çalkantılara sahne olan bu bölgede, kesin başarıya ulaşamamış olsa da, tarımsal alandaki imar faaliyetlerini veüretimi özellikle İlhanlı devleti çerçevesinde değerlendireceğiz.

  AtıfOpenAlex2

  İncele
• MakaleYalnız künye2020/r/bayburt/14854
  Türkiye’nin yaş meyve ve sebze ihracatını etkileyen faktörler: bir çekim modeli analiz

  Çoban, Asım; Arı, Ari

  Bu makale, çekim modelini kullanarak Türkiye'den yapılan taze meyve ve sebze ihracatının etkilendiği faktörleri incelemektedir.Türkiye'den en fazla taze meyve ve sebze ithal eden 10 ülke için (2007-2018) dönemini kapsayan yıllık zaman serisi verileri kullanılmıştır.Model tahmininde, klasik tahminciler yerine GMM EGLS tahmincisi kullanılmıştır. Ampirik sonuçlar göstermektedir ki, ithalatçı ülkelerinGSYİH’si Türkiye'nin meyve ve sebze ihracatını olumlu etkilerken, meyve ve sebzelerin dayanıklılığından kaynaklanan ulaşım koşullarındakizorluklar nedeniyle Türkiye ile bu ülkeler arasındaki mesafeden olumsuz etkilenmektedir. Çalışmada aynı zamanda AB'ye üye bir devletolmanın meyve ve sebze ihracatını olumsuz etkilediği, ithalatçı ülkenin toplam nüfusu içinde Müslüman nüfusun % 4’ten-fazla olmasının isemeyve ve sebze ihracatını olumlu etkilediği sonucuna varılmıştır. Bu sonuç helal gıda anlayışının dünyada arttığının bir göstergesi olabilir.Ayrıca, AB ülkelerindeki yüksek rekabet nedeniyle, Türkiye’nin bu ülkelere olan ihracatının da olumsuz etkilendiği sonucuna varılmıştır.

  AtıfTR Dizin1

  İncele